ماده ۳۹۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر بعد از قبض ثمن مبیع کلاً یا جزائاً مستحق‌للغیر در آید بایع ضامن است اگر چه تصریح به ضمان نشده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که در یک معامله، خریدار پول را پرداخت کرده و فروشنده آن را گرفته است، اما بعداً معلوم می‌شود که کالا (مبیع) به‌طور کامل یا بخشی از آن مال شخص دیگری است. در این حالت، فروشنده در برابر خریدار مسئول (ضامن) است.

متن می‌گوید این مسئولیت فروشنده حتی وقتی هم که در قرارداد چیزی دربارهٔ ضمانت گفته نشده باشد، برجاست؛ یعنی لازم نیست طرفین از قبل توافق کرده باشند.

مصادیق واقعی

علی از حسن یک زمین می‌خرد و پول آن را می‌پردازد و حسن پول را می‌گیرد. بعداً مشخص می‌شود که بخشی از آن زمین مال شخص دیگری است. طبق این ماده، حسن در برابر علی ضامن است.
مریم از رضا یک دستگاه می‌خرد و پول را به او می‌دهد. پس از تحویل پول، معلوم می‌شود کل دستگاه مال فرد دیگری بوده است. رضا در برابر مریم ضامن است، حتی اگر در قرارداد چیزی دربارهٔ ضمانت نوشته نشده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر بعد از پرداخت پول، فقط قسمتی از کالا مال شخص دیگری باشد، تکلیف چیست؟

بر اساس این ماده، در این حالت هم فروشنده ضامن است؛ متن هم حالت کلی (کلاً) و هم حالت بخشی (جزائاً) را شامل می‌شود.

اگر در قرارداد هیچ حرفی از ضمانت زده نشده باشد، باز هم فروشنده مسئول است؟

بله، متن صریحاً می‌گوید بایع ضامن است، اگر چه تصریح به ضمان نشده باشد.

این حکم از چه زمانی جاری می‌شود؟

متن به بعد از قبض ثمن اشاره دارد؛ یعنی پس از آنکه پول پرداخت و دریافت شده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۹۰ قانون مدنی — لویادسک