ماده ۳۲۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

نسبت به منافع مال مغصوب هر یک از غاصبین به اندازه منافع زمان تصرف خود و مابعد خود ضامن است اگر چه استیفاء منفعت‌ نکرده باشد لیکن غاصبی که از عهده منافع زمان تصرف غاصبین لاحق خود بر آمده است میتواند به هر یک نسبت به زمان تصرف او رجوع کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ منافع مالی است که غصب شده است. می‌گوید هر یک از غاصب‌ها، برای منافع مدت تصرف خود و «مابعد خود» ضامن است؛ یعنی باید خسارت آن منافع را جبران کند، حتی اگر خودش از آن منافع استفاده نکرده باشد. غاصب یعنی کسی که مال دیگری را بدون حق در اختیار گرفته است، و منافع یعنی بهره‌هایی که آن مال در طول زمان می‌دهد (مثل اجارهٔ آن).

اگر یکی از غاصب‌ها منافع دورهٔ غاصب‌های بعدی را پرداخت کند، می‌تواند برای همان دوره به هر یک از آن‌ها مراجعه کند و سهم او را مطالبه کند. در متن دربارهٔ اینکه «مابعد خود» دقیقاً چه زمانی را در بر می‌گیرد توضیح بیشتری نیامده و ممکن است کمی مبهم باشد.

مصادیق واقعی

علی مال خود را می‌بیند که مریم بدون حق آن را در اختیار گرفته است. مریم دو ماه آن مال را در تصرف دارد، ولی از منافع آن استفاده نمی‌کند. طبق این متن، مریم برای منافع همان مدت تصرف هم ضامن است.
همان مال پس از مریم توسط رضا غصب می‌شود. اگر مریم بابت منافع مدتی که رضا در تصرف داشته پرداخت کند، می‌تواند به رضا نسبت به زمان تصرف او رجوع کند.

سؤالات پرتکرار

اگر غاصب از مال مغصوب هیچ استفاده‌ای نکرده باشد، باز هم باید منافع آن را جبران کند؟

بله. در متن آمده هر غاصب به اندازه منافع زمان تصرف خود و مابعد خود ضامن است، اگر چه استیفاء منفعت نکرده باشد.

اگر چند نفر پشت سر هم مال را غصب کنند، هر کدام برای چه مدتی ضامن است؟

طبق متن، هر یک به اندازه منافع زمان تصرف خود و مابعد خود ضامن است. متن دربارهٔ جزئیات بیشتر توضیح نمی‌دهد.

اگر یک غاصب منافع دوره غاصب‌های بعدی را بپردازد، چه حقی دارد؟

می‌تواند به هر یک از آن‌ها نسبت به زمان تصرف خودش رجوع کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۲۰ قانون مدنی — لویادسک