ماده ۳۲۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه مالک ذمه یکی از غاصبین را نسبت به مثل یا قیمت مال مغصوب ابراء کند حق رجوع به غاصبین دیگر نخواهد داشت. ولی اگر ‌حق خود را به یکی از آنان به نحوی از انحاء انتقال دهد آن کس قائم مقام مالک میشود و دارای همان حقی خواهد بود که مالک دارا بوده است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که چند نفر غاصب باشند، یعنی مال دیگری را بدون حق گرفته باشند. اگر مالک، ذمهٔ یکی از غاصب‌ها را نسبت به مثل یا قیمت مال غصب‌شده ابراء کند، دیگر نمی‌تواند به غاصب‌های دیگر رجوع کند. ابراء یعنی مالک از حق خود نسبت به آن شخص صرف‌نظر کند.

اما اگر مالک حق خود را به یکی از غاصب‌ها به هر شکلی انتقال دهد، آن شخص قائم‌مقام مالک می‌شود؛ یعنی جای مالک می‌نشیند و همان حقی را دارد که مالک داشته است. متن این ماده نوع انتقال را مشخص نکرده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی مالش توسط مریم و رضا غصب شده است. اگر علی ذمهٔ مریم را نسبت به مثل یا قیمت آن مال ابراء کند، بر اساس این ماده حق رجوع به رضا را نخواهد داشت.
فرض کنید علی حق خود را نسبت به مال غصب‌شده به یکی از غاصب‌ها منتقل کند. آن شخص قائم‌مقام علی می‌شود و همان حقی را دارد که علی داشت.

سؤالات پرتکرار

اگر مالک یکی از غاصب‌ها را ابراء کند، می‌تواند به غاصب دیگر رجوع کند؟

نه، بر اساس این ماده اگر مالک ذمهٔ یکی از غاصب‌ها را نسبت به مثل یا قیمت مال مغصوب ابراء کند، حق رجوع به غاصب‌های دیگر نخواهد داشت.

اگر مالک حق خود را به یکی از غاصب‌ها انتقال دهد، چه اتفاقی می‌افتد؟

آن شخص قائم‌مقام مالک می‌شود و دارای همان حقی خواهد بود که مالک دارا بوده است.

تفاوت ابراء و انتقال حق در این ماده چیست؟

در ابراء، مالک ذمهٔ یکی از غاصب‌ها را نسبت به مثل یا قیمت مال مغصوب آزاد می‌کند و حق رجوع به غاصب‌های دیگر ندارد. در انتقال، مالک حق خود را به یکی از آنان منتقل می‌کند و آن شخص قائم‌مقام مالک می‌شود و همان حق مالک را دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۲۱ قانون مدنی — لویادسک