ماده ۳۱۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مالک میتواند عین و در صورت تلف شدن عین مثل یا قیمت تمام یا قسمتی از مال مغصوب را از غاصب اولی یا از هر یک از غاصبین‌ بعدی که بخواهد مطالبه کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به مالکی که مالش غصب شده (یعنی بدون اجازهٔ او در اختیار کسی قرار گرفته) حق انتخاب می‌دهد. او می‌تواند اصل و عین همان مال را از «غاصب اول» یعنی کسی که در ابتدا این کار را کرده، مطالبه کند، یا همان را از هر یک از غاصب‌های بعدی که خودش انتخاب می‌کند بخواهد. یعنی لازم نیست فقط سراغ نفر اول برود.

اگر آن مال از بین رفته باشد (تلف شده باشد)، مالک می‌تواند به‌جای خود مال، «مثل» آن (چیزی همانند آن) یا «قیمت» آن را مطالبه کند. این حق هم برای تمام مال است و هم برای بخشی از آن، و در این حالت هم مالک آزاد است که آن را از غاصب اول یا از هر یک از غاصب‌های بعدی که بخواهد بخواهد.

مصادیق واقعی

علی گوشی‌اش را بدون اجازه در اختیار مریم می‌گذارد؛ مریم گوشی را به رضا می‌دهد. علی می‌تواند گوشی را از مریم (غاصب اول) یا از رضا (غاصب بعدی) مطالبه کند، هر کدام را که بخواهد.
در همان مثال، اگر گوشی نزد رضا از بین برود، علی می‌تواند مثل همان گوشی یا قیمت آن را از مریم یا از رضا مطالبه کند.

سؤالات پرتکرار

آیا باید حتماً از کسی که اول مال من را گرفته مطالبه کنم؟

نه، بر اساس این ماده می‌توانید از غاصب اول یا از هر یک از غاصب‌های بعدی که خودتان بخواهید مطالبه کنید.

اگر مالم از بین رفته باشد، چه چیزی می‌توانم بخواهم؟

در صورت تلف شدن عین، می‌توانید مثل آن یا قیمت آن را مطالبه کنید.

اگر فقط بخشی از مالم غصب شده باشد، همین حق را دارم؟

بله، متن ماده هم برای تمام مال و هم برای قسمتی از مال مغصوب این حق را پیش‌بینی کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۱۷ قانون مدنی — لویادسک