ماده ۳۱۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر کسی مال مغصوب را از غاصب غصب کند آن شخص نیز مثل غاصب سابق ضامن است اگر چه به غاصبیت غاصب اولی جاهل ‌باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک نفر مالی را که خودش غصب نکرده، از دست کسی می‌گیرد که آن مال را قبلاً غصب کرده است. در این حالت، این شخص دوم هم مثل همان غاصب اول ضامن است؛ یعنی در برابر صاحب مال مسئول شناخته می‌شود.

نکتهٔ مهم این ماده این است که حتی اگر این شخص دوم نداند که نفر قبلی مال را با غصب (یعنی گرفتن مال دیگری بدون حق) به دست آورده، باز هم ضامن است. ناآگاهی او از غاصب بودن نفر اول، او را از ضمان خارج نمی‌کند.

این ماده فقط ارجاع به مادهٔ دیگری نداده و در همین حد حکم را بیان می‌کند؛ اینکه ضامن بودن دقیقاً چه آثاری دارد و چه چیزی باید جبران شود، در همین متن توضیح داده نشده است.

مصادیق واقعی

علی کتاب مریم را به زور و بدون اجازه از او می‌گیرد. سپس رضا همان کتاب را از علی می‌گیرد. بر اساس این ماده، رضا هم مانند علی در برابر مریم ضامن است.
مریم گوشی خود را در اختیار کسی قرار می‌دهد و آن شخص آن را بدون حق برمی‌دارد. بعد فرد دیگری آن گوشی را از او می‌گیرد، در حالی که نمی‌داند نفر قبلی آن را بدون حق برداشته است. این ماده می‌گوید او هم مثل نفر قبلی ضامن است.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی مالی را از دست شخصی بگیرد که آن مال را قبلاً غصب کرده، خودش هم ضامن است؟

بله. این ماده می‌گوید آن شخص نیز مثل غاصب قبلی ضامن است.

اگر نداند که نفر قبلی مال را با غصب گرفته، باز هم ضامن است؟

بله. متن ماده صریحاً می‌گوید حتی اگر به غاصب بودن غاصب اول آگاه نباشد، ضامن است.

در این ماده بین حالتی که شخص بداند یا نداند تفاوتی گذاشته شده؟

نه. بر اساس همین متن، ناآگاهی از غصبِ نفر قبلی، ضمان را از بین نمی‌برد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←