ماده ۳۱۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

غاصب مسئول هر نقص و عیبی است که در زمان تصرف او به مال مغصوب وارد شده باشد هر چند مستند به فعل او نباشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مسئولیت غاصب است. غاصب یعنی کسی که مال دیگری را بدون حق در تصرف خود گرفته است. بر اساس این متن، اگر در مدت تصرف او، نقص یا عیبی به مال مغصوب وارد شود، او مسئول آن است؛ حتی اگر آن نقص یا عیب به فعل خود او مربوط نباشد.

نکتهٔ مهم این است که متن، مسئولیت را به «زمان تصرف» غاصب گره زده است. همچنین عبارت «هر چند مستند به فعل او نباشد» نشان می‌دهد که برای مسئول بودن غاصب، لازم نیست ثابت شود خودش آن نقص یا عیب را ایجاد کرده است. در این متن تبصره‌ای ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی بدون اجازه دوچرخهٔ مریم را در اختیار می‌گیرد. در مدتی که دوچرخه در تصرف علی است، لاستیک آن پنچر می‌شود، بدون اینکه علی باعث پنچری شده باشد. طبق این ماده، علی برای این نقص مسئول است.
مریم بدون حق، کتاب علی را در خانهٔ خود نگه می‌دارد. در این مدت، کتاب در اثر رطوبت آسیب می‌بیند و ورق‌هایش خراب می‌شود، هرچند مریم عمدی نداشته است. طبق این متن، مریم برای این عیب مسئول است.

سؤالات پرتکرار

اگر مال من در زمان تصرف کسی که بدون حق آن را گرفته خراب شود، ولی او کاری نکرده باشد، باز هم مسئول است؟

بله؛ این ماده می‌گوید غاصب مسئول هر نقص و عیبی است که در زمان تصرف او به مال مغصوب وارد شده باشد، هر چند مستند به فعل او نباشد.

اگر نقص یا عیب قبل از تصرف غاصب در مال وجود داشته باشد، این ماده چه می‌گوید؟

این متن فقط از نقص و عیبی می‌گوید که در زمان تصرف غاصب وارد شده است؛ دربارهٔ نقص یا عیب قبل از آن چیزی نگفته است.

مسئولیت غاصب فقط محدود به کارهایی است که خودش انجام داده؟

نه؛ بر اساس همین متن، حتی اگر نقص یا عیب مستند به فعل او نباشد، غاصب مسئول است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←