ماده ۳۱۴ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر در نتیجه عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود غاصب حق مطالبه قیمت زیادی را نخواهد داشت مگر اینکه آن زیادتی عین‌ باشد که در این صورت عین زاید متعلق به خود غاصب است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره وضعیت غاصب است؛ یعنی کسی که مال دیگری را بدون حق تصرف کرده است. طبق این متن، اگر در نتیجه عمل غاصب قیمت مال مغصوب بیشتر شود، غاصب حق ندارد آن افزایش قیمت را مطالبه کند. اما اگر آن زیادتی «عین» باشد، یعنی افزایش به صورت یک چیز عینی و جداگانه درآمده باشد، در این صورت همان عین زائد مال خود غاصب است. متن ماده درباره جزئیات بیشتر یا تعریف دقیق «عین» چیزی نگفته و تبصره‌ای هم در این متن ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی مال مریم را غصب کرده است و در نتیجه کار علی، قیمت آن مال بالا می‌رود. طبق این ماده، علی نمی‌تواند بابت آن افزایش قیمت از مریم مطالبه‌ای کند.
اگر زیادتی به شکل یک چیز عینی باشد، مثلاً یک جزء یا شیء جداگانه به آن مال اضافه شده باشد، طبق همین متن آن عین زائد متعلق به خود غاصب است.

سؤالات پرتکرار

اگر غاصب باعث شود مال مغصوب گران‌تر شود، می‌تواند پول آن گران‌شدن را مطالبه کند؟

طبق این ماده، نه؛ او حق مطالبه قیمت زیادی را ندارد، مگر اینکه آن زیادتی عین باشد که در آن صورت عین زائد متعلق به خود غاصب است.

منظور از «زیادتی عین» چیست؟

این متن تعریف دقیقی از آن ارائه نکرده است؛ فقط می‌گوید اگر زیادتی عین باشد، عین زائد متعلق به خود غاصب است.

اگر زیادتی عین باشد، آن عین مال کیست؟

بر اساس همین متن، عین زائد متعلق به خود غاصب است. متن درباره سایر جزئیات یا حق افراد دیگر چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۱۴ قانون مدنی — لویادسک