ماده ۳۱۳ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه کسی در زمین خود با مصالح متعلقه به دیگری بنائی سازد یا درخت غیر را بدون اذن مالک در آن زمین غرس کند صاحب مصالح‌ یا درخت میتواند قلع یا نزع آن را بخواهد مگر این که به اخذ قیمت تراضی نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که شخصی در زمین خودش، اما با مصالح (مثل آجر، سیمان یا آهن) که مال شخص دیگری است، ساختمانی بسازد؛ یا درخت شخص دیگری را بدون اجازهٔ صاحب درخت، در زمین خود بکارد.

در این حالت، صاحب مصالح یا صاحب درخت این حق را دارد که بخواهد آن بنا یا درخت برداشته شود (در متن با واژه‌های «قلع» یعنی کندن بنا و «نزع» یعنی درآوردن درخت آمده است).

تنها راهی که این حق را کنار می‌گذارد این است که دو طرف با هم توافق کنند که به جای برداشتن، قیمت آن مصالح یا درخت پرداخت شود. این متن فقط همین حکم را بیان می‌کند و دربارهٔ نحوهٔ تعیین قیمت یا ماده‌های دیگر توضیحی نداده است.

مصادیق واقعی

علی در زمین خودش دیواری با آجرهایی می‌سازد که مال مریم است. مریم می‌تواند بخواهد آن دیوار برداشته شود، مگر اینکه هر دو توافق کنند مریم پول آجرها را بگیرد.
علی درخت متعلق به مریم را بدون اجازهٔ او در زمین خودش می‌کارد. مریم می‌تواند بخواهد آن درخت از زمین درآورده شود، مگر اینکه با هم بر گرفتن قیمت درخت توافق کنند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی در زمین خودش با مصالح من ساختمان بسازد، من چه حقی دارم؟

بر اساس این متن، می‌توانی بخواهی آن ساختمان برداشته شود، مگر اینکه هر دو توافق کنید که به جای برداشتن، قیمت مصالح به تو پرداخت شود.

آیا من مجبورم به جای برداشتن بنا یا درخت، پول آن را بگیرم؟

نه؛ متن فقط می‌گوید برداشتن بنا یا درخت را می‌توانی بخواهی، و گرفتن قیمت به توافق دو طرف (تراضی) بسته است.

اگر درخت من بدون اجازه در زمین دیگری کاشته شده باشد، چه می‌توانم بخواهم؟

این ماده به صاحب درخت حق می‌دهد که درآوردن (نزع) درخت را بخواهد، مگر اینکه با توافق، قیمت درخت را دریافت کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۱۳ قانون مدنی — لویادسک