ماده ۳۱۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه مال مغصوب مثلی بوده و مثل آن پیدا نشود غاصب باید قیمت حین‌الاداء را بدهد و اگر مثل موجود بوده و از مالیت افتاده باشد باید ‌آخرین قیمت آن را بدهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مالی است که کسی آن را غصب کرده (یعنی بدون اجازه صاحبش تصرف کرده) و حالا باید جبران کند. اگر آن مال «مثلی» باشد — یعنی چیزی شبیه خودش در بازار پیدا می‌شود — ولی مثل آن پیدا نشود، غاصب باید قیمت آن را در زمانی که می‌خواهد بپردازد (قیمت روز پرداخت) بدهد.

اگر مثل آن پیدا شود ولی خود مال از ارزش (مالیت) افتاده باشد، غاصب باید آخرین قیمت آن را بدهد. متن ماده توضیح بیشتری دربارهٔ معنی «آخرین قیمت» یا نحوهٔ تعیین آن نداده است.

مصادیق واقعی

علی ۱۰۰ کیلو گندم مریم را بدون اجازه او برمی‌دارد. بعداً قرار است جبران کند، اما گندم با همان مشخصات در بازار پیدا نمی‌شود. طبق این ماده علی باید قیمت آن را در زمان پرداخت بدهد.
علی مقداری از کالای مثلی مریم را غصب می‌کند؛ بعداً همانند آن کالا در بازار موجود است، ولی آن مال از مالیت افتاده است. طبق این ماده علی باید آخرین قیمت آن را بدهد.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی مال مرا غصب کند و بعداً مثل آن در بازار پیدا نشود، باید چقدر بپردازد؟

طبق همین ماده، اگر مال مثلی باشد و مثل آن پیدا نشود، غاصب باید قیمت آن را در زمان پرداخت بدهد.

منظور از «قیمت حین‌الاداء» چیست؟

قیمت در زمانی که غاصب می‌خواهد بدهی خود را بپردازد. متن ماده توضیح بیشتری دربارهٔ آن نداده است.

اگر مثل مال پیدا شود ولی آن مال دیگر ارزش نداشته باشد، تکلیف چیست؟

طبق این ماده، غاصب باید آخرین قیمت آن را بدهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۱۲ قانون مدنی — لویادسک