ماده ۳۰۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر مدیون مالک مافی‌الذمه خود گردد ذمه او بری می‌شود. مثل اینکه اگر کسی به مورث خود مدیون باشد، پس از فوت مورث دین او‌ نسبت به سهم‌الارث ساقط می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعده ساده را بیان می‌کند: اگر کسی بدهکار باشد و بعداً خودش مالک همان طلبی شود که در ذمه‌اش (یعنی بر گردنش) است، بدهی‌اش از بین می‌رود. به این حالت می‌گویند بدهکار و طلبکار در یک نفر جمع شده‌اند.

مثالی که خود متن آورده این است: اگر کسی به مورث خود (یعنی کسی که از او ارث می‌برد، مثل پدر) بدهکار باشد و آن مورث فوت کند، آن مقدار از دین او که به سهم‌الارثش مربوط می‌شود ساقط می‌شود. یعنی دیگر لازم نیست آن بخش را بپردازد، چون به همان اندازه خودش طلبکار شده است.

این ماده فقط همین حکم کلی و مثال را بیان می‌کند و دربارهٔ جزئیات بیشتر یا مواد دیگر چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی به پدرش بدهکار است. پدرش فوت می‌کند و علی از او ارث می‌برد. بر اساس این ماده، دین علی به اندازهٔ سهم‌الارثش ساقط می‌شود.
مریم به کسی بدهکار است و بعداً به شکلی مالک همان طلب می‌شود که بر گردن خودش است. در این حالت بدهی او بری می‌شود.

سؤالات پرتکرار

من به پدرم بدهکار بودم و پدرم فوت کرده است. آیا باید تمام آن بدهی را بدهم؟

بر اساس همین متن، دین شما نسبت به سهم‌الارث خودتان ساقط می‌شود؛ یعنی به اندازهٔ سهم‌الارثتان بدهی از بین می‌رود. متن دربارهٔ بقیهٔ بدهی حکمی بیان نکرده است.

منظور از «مالک مافی‌الذمه خود گردد» چیست؟

یعنی بدهکار، مالک آن طلبی شود که بر گردن خودش است؛ یعنی طلبکار و بدهکار در یک نفر جمع شوند.

وقتی ذمه کسی بری می‌شود یعنی چه؟

یعنی آن بدهی از بین می‌رود و دیگر بر گردن او نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۰۰ قانون مدنی — لویادسک