ماده ۲۷۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر موضوع تعهد عین معینی باشد، تسلیم آن به صاحبش در وضعیتی که حین تسلیم دارد موجب برائت متعهد می‌شود اگرچه کسر و نقصان داشته باشد، مشروط بر اینکه کسر و نقصان از تعدی و تفریط متعهد ناشی نشده باشد، مگر در مواردی که در این قانون تصریح شده است. ولی، اگر متعهد با انقضای اجل و مطالبه، تاخیر در تسلیم نموده باشد مسئول هر کسر و نقصان خواهد بود اگرچه کسر و نقصان مربوط به تقصیر شخص متعهد نباشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره جایی است که موضوع تعهد، یک چیز مشخص و معین باشد (نه یک چیز کلی که باید تأمین شود). در این حالت، اگر متعهد همان چیز را به صاحبش تحویل بدهد، حتی اگر کم یا خراب شده باشد، از تعهدش بری می‌شود؛ به شرطی که این کم‌شدن یا خرابی از تعدی و تفریط خود متعهد ناشی نشده باشد. متن می‌گوید این حکم در مواردی که خود قانون جداگانه گفته است، استثنا دارد.

اگر مهلت انجام تعهد تمام شده باشد و طلبکار هم مطالبه کرده باشد و متعهد در تحویل دیر کند، وضعیت فرق می‌کند؛ در این صورت او مسئول هر کم‌شدن یا خرابی است، حتی اگر آن کم‌شدن یا خرابی به تقصیر او نباشد.

مصادیق واقعی

علی یک ساعت مشخص را به مریم بدهکار است. مهلت رسیده و مریم مطالبه نکرده؛ علی همان ساعت را با یک خش کوچک که خودش باعث آن نبوده تحویل می‌دهد. طبق متن این ماده، تحویل در همان وضعیت موجب برائت علی است، مگر در مواردی که قانون تصریح کرده باشد.
فرض کنیم علی همان ساعت را بعد از رسیدن مهلت و بعد از مطالبه مریم، دیر تحویل می‌دهد و در این فاصله ساعت آسیب می‌بیند. طبق این ماده، علی مسئول آن آسیب است، حتی اگر آسیب به تقصیر او نباشد.

سؤالات پرتکرار

اگر چیز معینی که بدهکارم کمی خراب شده باشد، با تحویل دادنش از تعهد آزاد می‌شوم؟

اگر خرابی از تعدی و تفریط تو ناشی نشده باشد، تحویل آن در همان وضعیت موجب برائت می‌شود؛ مگر در مواردی که این قانون تصریح کرده باشد.

اگر بعد از رسیدن مهلت و مطالبه، تحویل را دیر کنم و کالا خودبه‌خود آسیب ببیند، باز هم مسئولم؟

بله، در این حالت متن می‌گوید مسئول هر کسر و نقصان هستی، حتی اگر کسر و نقصان مربوط به تقصیر خودت نباشد.

منظور از تعدی و تفریط در این ماده چیست؟

این متن خودش تعدی و تفریط را توضیح نداده است؛ فقط آن را به عنوان شرطی ذکر کرده که اگر کسر و نقصان از آن ناشی نشده باشد، تحویل موجب برائت است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۷۸ قانون مدنی — لویادسک