ماده ۲۷۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر موضوع تعهد عین شخصی نبوده و کلی باشد متعهد مجبور نیست که از فرد اعلای آن ایفاء کند لیکن از فردی هم که عرفاً معیوب‌ محسوب است نمیتواند بدهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ جایی است که موضوع تعهد، یک چیز «کلی» باشد؛ یعنی چیزی که با نوع و مقدار توصیف می‌شود (مثل «یک تن برنج از فلان نوع») و نه یک شیء مشخص و معیّن (مثل «همین خودروی من»). در چنین حالتی، کسی که بدهکار است مجبور نیست بهترین و باکیفیت‌ترین نمونهٔ آن چیز را بدهد.

با این حال، این آزادی محدود است: او حق ندارد چیزی بدهد که در نگاه عرف و مردم، معیوب و نامرغوب شمرده می‌شود. پس حد وسط این است که چیزی سالم و متعارف پرداخت کند؛ نه لزوماً بهترین، و نه معیوب.

متن این ماده تبصره ندارد و به مادهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی به مریم بدهکار است که «صد کیلو برنج ایرانی» بدهد. علی لازم نیست گران‌ترین و بهترین برنج بازار را بدهد، اما نمی‌تواند برنجی بدهد که مردم آن را خراب یا بی‌کیفیت می‌دانند.
شرکتی متعهد است «ده تن سیمان» تحویل دهد. لازم نیست مرغوب‌ترین سیمان موجود را بدهد، ولی نمی‌تواند سیمان فاسد یا نامرغوب متعارف تحویل دهد.

سؤالات پرتکرار

اگر بدهی من یک جنس کلی باشد، باید بهترین نوع آن را بدهم؟

نه؛ بر اساس این ماده مجبور نیستی از «فرد اعلای» آن (یعنی بهترین نمونهٔ آن) بدهی.

آیا می‌توانم به جای آن جنس، نمونهٔ معیوب بدهم؟

نه؛ این ماده می‌گوید نمی‌توانی چیزی بدهی که عرفاً معیوب محسوب می‌شود.

این ماده دربارهٔ چه نوع تعهدی حرف می‌زند؟

دربارهٔ تعهدی که موضوع آن «عین شخصی» (یک شیء مشخص) نیست و «کلی» است؛ یعنی چیزی که با نوع و مقدار تعیین می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۷۹ قانون مدنی — لویادسک