ماده ۲۶۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر کس مالی به دیگری بدهد ظاهر در عدم تبرع است. بنابراین اگر کسی چیزی به دیگری بدهد بدون اینکه مقروض آن چیز باشد‌ میتواند استرداد کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ ساده و مهم را بیان می‌کند: اگر کسی مالی را به شخص دیگری بدهد، فرض بر این است که این کار به‌صورت بخشش رایگان (بدون انتظار بازگشت) نبوده است. یعنی قانون به‌طور پیش‌فرض می‌گوید ظاهر کار این است که طرف انتظار پس گرفتن آن مال را دارد.

نتیجهٔ این فرض آن است که اگر شخصی چیزی به دیگری بدهد، در حالی که بابت آن چیز به او بدهکار نبوده، می‌تواند آن مال را پس بگیرد (استرداد کند).

نکته: متن به موضوع بدهکار بودن یا نبودن شخصِ دهنده اشاره دارد؛ اگر او واقعاً به طرف مقابل بدهکار بود، طبق همین متن موضوع متفاوت است.

مصادیق واقعی

علی مقداری پول به مریم می‌دهد، در حالی که علی بابت آن پول به مریم بدهکار نبوده است. طبق این ماده، علی می‌تواند آن پول را از مریم پس بگیرد.
علی یک وسیلهٔ شخصی به دوستش مریم می‌دهد بدون اینکه بابت آن به او بدهکار باشد. طبق این ماده، می‌تواند آن وسیله را استرداد کند.

سؤالات پرتکرار

اگر چیزی به کسی بدهم و بعد بخواهم پس بگیرم، آیا قانون حق پس گرفتن به من می‌دهد؟

طبق این ماده، ظاهر این است که دادن مال، بخشش رایگان نبوده است؛ پس اگر بابت آن به طرف مقابل بدهکار نبودی، می‌توانی آن را استرداد کنی.

منظور از «ظاهر در عدم تبرع» چیست؟

یعنی قانون فرض می‌کند که دادن مال به دیگری به‌عنوان بخشش رایگان و بدون انتظار بازگشت نبوده است.

اگر واقعاً به طرف مقابل بدهکار باشم و چیزی بدهم، باز هم می‌توانم پس بگیرم؟

این ماده حکم را به حالتی مربوط می‌داند که شخص بابت آن چیز بدهکار نباشد؛ دربارهٔ حالت بدهکار بودن، در همین متن توضیح بیشتری داده نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←