ماده ۲۶۳ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه مالک معامله را اجازه نکند و مشتری هم بر فضولی بودن آن جاهل باشد حق دارد که برای ثمن و کلیه غرامات به بایع فضولی‌ رجوع کند و در صورت عالم بودن فقط حق رجوع برای ثمن را خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ معاملهٔ فضولی است؛ یعنی معامله‌ای که کسی مالی را می‌فروشد که مال خودش نیست یا اجازهٔ فروش آن را ندارد. اگر مالک واقعی آن معامله را اجازه نکند، سرنوشت خریدار بر اساس آگاهی یا ناآگاهی او از فضولی بودن معامله متفاوت است.

اگر خریدار نداند که معامله فضولی است، می‌تواند برای ثمن (پولی که پرداخته) و همهٔ غرامات (خسارت‌ها و زیان‌ها) به فروشندهٔ فضولی مراجعه کند. اما اگر خریدار می‌دانسته که معامله فضولی است، فقط می‌تواند برای ثمن به فروشندهٔ فضولی مراجعه کند.

مصادیق واقعی

علی ماشینی را که مال مریم است بدون اجازهٔ او به رضا می‌فروشد. مریم معامله را اجازه نمی‌کند و رضا هم نمی‌دانسته که ماشین مال مریم است. در این حالت رضا می‌تواند برای پول پرداختی و همهٔ خسارت‌ها به علی مراجعه کند.
علی ماشینی را که مال مریم است بدون اجازهٔ او به رضا می‌فروشد. مریم معامله را اجازه نمی‌کند، ولی رضا می‌دانسته که معامله فضولی است. در این حالت رضا فقط می‌تواند برای پول پرداختی به علی مراجعه کند.

سؤالات پرتکرار

اگر مالک معامله را اجازه ندهد و من ندانسته باشم که معامله فضولی است، چه حقی دارم؟

می‌توانی برای ثمن و کلیه غرامات به بایع فضولی مراجعه کنی.

اگر می‌دانستم که معامله فضولی است، چه فرقی می‌کند؟

در این حالت فقط حق رجوع برای ثمن را خواهی داشت.

منظور از غرامات در این ماده چیست؟

متن فقط از «کلیه غرامات» نام برده و جزئیات آن را توضیح نداده است؛ اما در کنار ثمن، حق رجوع برای آن ذکر شده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←