ماده ۲۴۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر بعد از عقد انجام شرط ممتنع شود یا معلوم شود که حین‌العقد ممتنع بوده است کسی که شرط بر نفع او شده است اختیار فسخ‌ معامله را خواهد داشت مگر اینکه امتناع مستند به فعل مشروط‌ له باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ شرطی است که در ضمن یک قرارداد گذاشته می‌شود. بر اساس آن، اگر بعد از عقد انجام شرط ممکن نباشد، یا بعداً معلوم شود که همان زمان عقد هم ممکن نبوده، کسی که شرط به نفع او گذاشته شده می‌تواند معامله را فسخ کند.

اما یک استثنا دارد: اگر ممکن نبودن انجام شرط به خاطر کار خودِ همان شخصی باشد که شرط به نفع اوست، دیگر حق فسخ ندارد.

مصادیق واقعی

علی خانه‌اش را به مریم می‌فروشد و شرط می‌کند که کاری را به نفع مریم انجام دهد. اگر بعد از عقد معلوم شود علی از همان زمان عقد نمی‌توانسته آن کار را انجام دهد، مریم که شرط به نفع اوست می‌تواند معامله را فسخ کند.
مریم زمینی را به علی می‌فروشد و شرط می‌کند که اجازه‌ای به نفع علی بدهد. اگر بعد از عقد انجام این شرط ممکن نشود، علی می‌تواند معامله را فسخ کند؛ مگر اینکه خود علی مانع انجام شرط شده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر بعد از قرارداد انجام شرط ممکن نشود، چه حقی دارم؟

اگر شرط به نفع شما باشد، در این ماده اختیار فسخ معامله برای شما پیش‌بینی شده است؛ مگر اینکه ممکن نشدن شرط به خاطر کار خودتان باشد.

منظور از «ممتنع» در این ماده چیست؟

متن تعریف دقیقی از آن نیاورده است؛ اما از عبارت «انجام شرط ممتنع شود» پیداست که منظور ممکن نبودن انجام شرط است.

اگر خودم باعث شوم شرط انجام نشود، باز هم حق فسخ دارم؟

نه؛ این ماده می‌گوید حق فسخ وجود دارد مگر اینکه امتناع مستند به فعل مشروط‌له باشد، یعنی کسی که شرط به نفع اوست خودش باعث آن شده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۴۰ قانون مدنی — لویادسک