ماده ۲۳۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه اجبار مشروط علیه برای انجام فعل مشروط ممکن نباشد و فعل مشروط هم از جمله اعمالی نباشد که دیگری بتواند از جانب او‌ واقع سازد طرف مقابل حق فسخ معامله را خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ شرطی در قرارداد است که انجام آن بر عهدهٔ یک طرف («مشروط علیه») گذاشته شده. طبق این متن، اگر نتوان او را به انجام آن کار وادار کرد و آن کار هم از کارهایی نباشد که شخص دیگری بتواند به جای او انجام دهد، طرف مقابل حق فسخ معامله را دارد.

یعنی حق فسخ بر اساس این ماده فقط وقتی مطرح می‌شود که هر دو حالت با هم باشد: اول، اجبار کردن مشروط علیه به انجام فعل ممکن نباشد؛ دوم، خود آن فعل قابل انجام توسط دیگری از جانب مشروط علیه نباشد. متن ماده دربارهٔ شرایط دیگر یا آثار دیگر فسخ چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی در قرارداد با مریم شرط می‌کند که خودش شخصاً کاری وابسته به مهارت شخصی‌اش را انجام دهد. اگر اجبار علی به انجام آن ممکن نباشد و آن کار از کارهایی نباشد که دیگری بتواند از طرف علی انجام دهد، مریم بر اساس این ماده حق فسخ معامله را دارد.
در توافقی شرط می‌شود که حسن شخصاً کاری را انجام دهد. اگر وادار کردن حسن ممکن نباشد و آن کار از کارهایی نباشد که کسی دیگر بتواند به جای او انجام دهد، طرف مقابل حق فسخ معامله را دارد.

سؤالات پرتکرار

اگر شرط قرارداد را نتوان انجام داد، طرف مقابل چه حقی دارد؟

بر اساس این ماده، اگر اجبار مشروط علیه برای انجام فعل مشروط ممکن نباشد و فعل مشروط هم از اعمالی نباشد که دیگری بتواند از جانب او انجام دهد، طرف مقابل حق فسخ معامله را دارد.

آیا اگر شخص دیگری بتواند آن کار را به جای مشروط علیه انجام دهد، باز هم این حق فسخ وجود دارد؟

متن ماده این حالت را جدا کرده است؛ حق فسخ در این ماده وقتی است که فعل از اعمالی نباشد که دیگری بتواند از جانب مشروط علیه واقع سازد.

این ماده شرایط دیگری هم برای فسخ گفته است؟

متن ماده فقط همین دو شرط را کنار هم آورده است و دربارهٔ شرایط دیگر یا جزئیات بیشتر چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۳۹ قانون مدنی — لویادسک