ماده ۲۱۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مورد معامله باید مالیت داشته و متضمن منفعت عقلائی مشروع باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید چیزی که در یک معامله مورد داد و ستد قرار می‌گیرد، باید دو ویژگی داشته باشد. اول اینکه «مالیت» داشته باشد، یعنی در نظر مردم ارزش مالی داشته و قابل مبادله باشد. دوم اینکه «منفعت عقلائی مشروع» داشته باشد، یعنی استفاده‌ای که از آن می‌شود، هم از نظر عرف عقلا فایده‌ای معقول باشد و هم از نظر شرع و قانون ممنوع نباشد.

اگر چیزی هیچ ارزش مالی نداشته باشد، یا فایده‌ای که برای آن در نظر گرفته شده نامعقول باشد، یا فایده‌اش حرام و خلاف قانون باشد، شرط این ماده برآورده نشده است. این ماده یک حکم کلی است و خودش برای هیچ موردی مجازات یا شرط دیگری تعیین نکرده است.

مصادیق واقعی

علی می‌خواهد یک مقدار خاک معمولی بی‌ارزش را به مریم بفروشد؛ چون این خاک مالیت و ارزش مالی ندارد، شرط این ماده برآورده نیست.
فرض کنید کسی بخواهد وسیله‌ای را برای استفاده در کاری حرام به دیگری بفروشد؛ چون منفعت آن مشروع نیست، این ماده رعایت نشده است.

سؤالات پرتکرار

برای اینکه یک معامله از نظر این ماده درست باشد، مورد معامله باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

باید مالیت داشته باشد و منفعت آن هم عقلائی و مشروع باشد.

منظور از «مالیت داشتن» چیست؟

یعنی آن چیز ارزش مالی داشته باشد؛ بر اساس همین متن، چیزی که مالیت نداشته باشد شرط ماده را ندارد.

اگر فایدهٔ چیزی که می‌خواهم معامله کنم، از نظر قانون یا شرع ممنوع باشد چه می‌شود؟

این ماده می‌گوید منفعت مورد معامله باید مشروع باشد؛ بنابراین در چنین حالتی شرط این ماده برآورده نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۲۱۵ قانون مدنی — لویادسک