ماده ۱۳۲۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

امارات قانونی اماراتی است که قانون آن را دلیل بر امری قرار داده، مثل امارات مذکوره در این قانون، از قبیل مواد ۳۵ و ۱۰۹ و ۱۱۰ و ۱۱۵۸ و ۱۱۵۹ و غیر آن‌ها و سایر امارات مصرحه در قوانین دیگر.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک تعریف ساده ارائه می‌کند: «امارهٔ قانونی» یعنی حالتی که خودِ قانون آن را دلیل بر ثابت‌شدن یک موضوع قرار داده است. به زبان ساده، در این حالت قانونگذار از پیش گفته است که فلان وضعیت را به عنوان دلیل بپذیریم و لازم نیست طرف دعوا آن را با وسایل دیگر اثبات کند.

ماده برای نمونه به اماره‌های قانونی‌ای که در همین قانون آمده اشاره می‌کند و چند شماره ماده (۳۵، ۱۰۹، ۱۱۰، ۱۱۵۸، ۱۱۵۹) و همچنین «غیر آن‌ها» را نام می‌برد؛ یعنی فقط این چند مورد نیستند. همچنین می‌گوید اماره‌های قانونی دیگری هم در قوانین دیگر وجود دارد. متن این ماده محتوای آن مواد را توضیح نمی‌دهد و فقط به آن‌ها ارجاع می‌دهد.

نکته: این ماده صرفاً یک تعریف کلی است؛ نه شرطی تعیین می‌کند و نه مجازات یا مبلغی. اینکه یک امارهٔ قانونی در عمل چه اثری دارد، به متن همان ماده‌ای بستگی دارد که آن اماره را تعیین کرده است.

مصادیق واقعی

علی و مریم بر سر موضوعی اختلاف دارند و پرونده به دادگاه می‌رسد. اگر قانون برای آن وضعیت خاص، یک امارهٔ قانونی تعیین کرده باشد، دادگاه بر اساس همان تعیین قانون به موضوع نگاه می‌کند و نیازی نیست دوباره دربارهٔ همان موضوع از راه‌های دیگر دلیل خواسته شود.
در یک پرونده، وکیل یکی از طرف‌ها به ماده‌ای استناد می‌کند که در همین قانون یک امارهٔ قانونی مقرر کرده است. وکیل طرف مقابل می‌گوید آن ماده به این پرونده مربوط نیست و باید مادهٔ دیگری که اماره را تعیین کرده بررسی شود؛ تشخیص این موضوع با دادگاه است.

سؤالات پرتکرار

امارهٔ قانونی یعنی چه؟

یعنی حالتی که خود قانون آن را دلیل بر ثابت‌شدن یک امر قرار داده است؛ یعنی قانونگذار از قبل گفته این وضعیت را به عنوان دلیل بپذیریم.

آیا اماره‌های قانونی فقط همان مواردی هستند که در این ماده شماره‌شان ذکر شده؟

نه. خود ماده بعد از نام‌بردن چند شماره، عبارت «و غیر آن‌ها» را آورده و همچنین گفته اماره‌های مصرحه در قوانین دیگر هم امارهٔ قانونی هستند.

این ماده خودش می‌گوید امارهٔ قانونی فلان موضوع چیست؟

نه. این ماده فقط تعریف امارهٔ قانونی را می‌گوید و به مواد و قوانین دیگری ارجاع می‌دهد؛ محتوای آن مواد در این متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۳۲۲ قانون مدنی — لویادسک