ماده ۱۲۹۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دفاتر تجارتی در موارد دعوای تاجری بر تاجر دیگر در صورتی که دعوی از محاسبات و مطالبات تجارتی حاصل شده باشد دلیل ‌محسوب میشود مشروط بر اینکه دفاتر مزبوره مطابق قانون تجارت تنظیم شده باشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۱۲۹۷ می‌گوید اگر یک تاجر علیه تاجر دیگری شکایت کند و موضوع دعوا از حساب‌ها و مطالبات تجاری باشد، دفاتر تجارتی می‌تواند به عنوان دلیل پذیرفته شود. اما این فقط وقتی است که آن دفاتر مطابق قانون تجارت تنظیم شده باشند؛ ماده خودش توضیح نمی‌دهد که تنظیم مطابق قانون تجارت چه شرایطی دارد و فقط به آن قانون ارجاع می‌دهد.

این ماده برای دعواهای غیرتجاری یا دعوای میان افراد غیرتاجر حکمی ندارد. همچنین اگر دفاتر مطابق قانون تجارت تنظیم نشده باشند، بر اساس همین متن نمی‌توان آن‌ها را دلیل محسوب کرد. متن این ماده تبصره‌ای ندارد.

مصادیق واقعی

علی و مریم هر دو تاجر هستند. علی از مریم بابت مطالبات تجاری شکایت می‌کند و دفاتر تجارتی خود را ارائه می‌دهد. اگر دفاتر مطابق قانون تجارت تنظیم شده باشد، این دفاتر می‌تواند دلیل باشد.
فرض کنید دو شرکت تجاری بر سر حساب‌های تجاری اختلاف دارند. یکی از آن‌ها دفاتر تجارتی را به دادگاه می‌آورد؛ بر اساس این ماده، فقط در صورتی دفاتر دلیل محسوب می‌شود که مطابق قانون تجارت تنظیم شده باشند.

سؤالات پرتکرار

آیا دفاتر تجارتی همیشه در دادگاه دلیل هستند؟

نه، بر اساس این متن فقط در دعوای تاجر بر تاجر و وقتی دعوا از محاسبات و مطالبات تجاری باشد، و مشروط به اینکه دفاتر مطابق قانون تجارت تنظیم شده باشند.

اگر دفاتر مطابق قانون تجارت تنظیم نشده باشد چه می‌شود؟

این ماده در این حالت دفاتر را دلیل محسوب نمی‌کند؛ شرط آن را تنظیم مطابق قانون تجارت دانسته است.

آیا این ماده درباره دعوای بین دو شخص غیرتاجر هم چیزی می‌گوید؟

خیر، متن ماده فقط درباره دعوای تاجر بر تاجر دیگر و ناشی از محاسبات و مطالبات تجارتی صحبت می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۲۹۷ قانون مدنی — لویادسک