ماده ۱۲۳۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه معلوم شود که قیم عامداً مالی را که متعلق به مولی‌علیه بوده جزء صورت دارایی او قید نکرده و یا باعث شده است که آن مال ‌در صورت مزبور قید نشود مسئول هر ضرر و خسارتی خواهد بود که از این حیث ممکن است به مولی‌علیه وارد شود به علاوه در صورتی که عمل‌ مزبور از روی سوء‌نیت بوده قیم معزول خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ قیم و دارایی کسی است که تحت قیمومت او قرار دارد (مولی‌علیه). می‌گوید اگر معلوم شود قیم عمداً مالی را که متعلق به مولی‌علیه بوده در صورت دارایی او قید نکرده، یا عمداً کاری کرده که آن مال در آن صورت قید نشود، در برابر هر ضرر و خسارتی که از این کار به مولی‌علیه وارد شود مسئول است.

همچنین اگر این کار از روی سوءنیت انجام شده باشد، قیم برکنار می‌شود. در متن این ماده مجازات دیگری ذکر نشده و فقط از مسئولیت جبران خسارت و برکناری در حالت سوءنیت صحبت شده است.

مصادیق واقعی

علی قیم مریم است. علی عمداً خانه‌ای را که متعلق به مریم است در صورت دارایی مریم قید نمی‌کند و از این کار به مریم ضرر مالی می‌رسد. طبق این ماده، علی مسئول جبران آن ضرر است و اگر این کار را با سوءنیت کرده باشد، از قیمومت برکنار می‌شود.
علی باعث می‌شود که مال مریم در صورت دارایی مریم قید نشود. اگر این کار عمدی باشد و به مریم ضرر برسد، همین حکم دربارهٔ مسئولیت علی اعمال می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر قیم از روی فراموشی مالی را در فهرست دارایی مولی‌علیه ننویسد، طبق این ماده مسئول است؟

متن این ماده حالت «عامداً» را گفته است؛ یعنی وقتی قیم عمداً مالی را قید نکرده یا عمداً باعث شده که قید نشود. این متن دربارهٔ فراموشی بدون عمد حکمی ندارد.

اگر قیم با سوءنیت این کار را کرده باشد چه می‌شود؟

طبق همین متن، علاوه بر مسئولیت جبران ضرر و خسارت، قیم معزول (برکنار) خواهد شد.

منظور از «مولی‌علیه» در این ماده چیست؟

در این ماده، مولی‌علیه کسی است که تحت قیمومت قرار دارد و مالی به او تعلق دارد که باید در صورت دارایی‌اش قید شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۲۳۹ قانون مدنی — لویادسک