ماده ۱۲۳۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر در عهود و قراردادهای منعقده بین دولت ایران و دولتی که مأمور قنسولی ماموریت خود را در مملکت آن دولت اجرا می‌کنند ‌ترتیبی بر خلاف مقررات دو ماده فوق اتخاذ شده باشد مأمورین مذکور مفاد آن دو ماده را تا حدی که با مقررات عهدنامه یا قرارداد مخالف نباشد اجرا ‌خواهند کرد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ یک حالت خاص است: وقتی ایران با کشوری عهدنامه یا قرارداد بسته باشد و مأمور کنسولی ایران (کارمند رسمی که امور کنسولی ایران را در آن کشور انجام می‌دهد) مأموریت خود را در آن کشور اجرا کند. اگر در همان عهدنامه یا قرارداد، ترتیبی برخلاف مقررات «دو مادهٔ فوق» (یعنی دو مادهٔ قبل از این ماده) پیش‌بینی شده باشد، این ماده تعیین می‌کند که چه باید کرد.

حکم این ماده این است: مأمور کنسولی، مفاد آن دو ماده را اجرا می‌کند، اما فقط تا حدی که با مقررات عهدنامه یا قرارداد مخالف نباشد. به زبان ساده، در جایی که بین عهدنامه و آن دو ماده تعارض باشد، عهدنامه کنار گذاشته نمی‌شود و مأمور کنسولی در آن قسمت ملزم به اجرای آن دو ماده نیست.

نکتهٔ صادقانه: این متن فقط به «دو مادهٔ فوق» ارجاع می‌دهد و خودش نمی‌گوید آن دو ماده چه می‌گویند؛ از همین متن نمی‌توان محتوای آن‌ها را فهمید. همچنین این متن چیزی دربارهٔ معتبر بودن، اصلاح یا نسخ شدن خودش نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

فرض کنید ایران با کشور فرضی «الف» عهدنامه‌ای امضا کرده و در آن عهدنامه، برای امور مربوط به آن دو مادهٔ قبلی ترتیبی متفاوت از قانون ایران آورده شده است. علی که مأمور کنسولی ایران در کشور «الف» است، در بخشی که عهدنامه ترتیب دیگری دارد، آن ترتیب عهدنامه را رعایت می‌کند و در بقیهٔ موارد مفاد آن دو ماده را اجرا می‌کند.
مریم مأمور کنسولی ایران در کشوری است که ایران با آن قراردادی ندارد یا در قرارداد، ترتیبی برخلاف آن دو ماده اتخاذ نشده است؛ در این حالت تعارضی وجود ندارد و او مفاد آن دو ماده را اجرا می‌کند.

سؤالات پرتکرار

این ماده در یک جمله چه می‌گوید؟

می‌گوید اگر در عهدنامه یا قرارداد بین ایران و کشوری که مأمور کنسولی ایران در آن مأموریت دارد، ترتیبی برخلاف دو مادهٔ قبل از این ماده پیش‌بینی شده باشد، مأمور کنسولی آن دو ماده را فقط تا جایی اجرا می‌کند که با عهدنامه یا قرارداد مخالف نباشد.

اگر عهدنامه با مقررات آن دو ماده تعارض داشته باشد، کدام مقدم است؟

بر اساس همین متن، در مورد تعارض، مأمور کنسولی آن دو ماده را در حد مخالف با عهدنامه یا قرارداد اجرا نمی‌کند؛ یعنی ترتیب مقرر در عهدنامه یا قرارداد در آن حد رعایت می‌شود.

آیا این ماده می‌گوید آن دو مادهٔ قبلی چه محتوایی دارند؟

نه. این متن فقط به «دو مادهٔ فوق» ارجاع می‌دهد و محتوای آن‌ها را بیان نمی‌کند؛ برای دانستن محتوای آن دو ماده باید به خود آن مواد مراجعه کرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۲۳۰ قانون مدنی — لویادسک