ماده ۱۲۳۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اشخاص ذیل نباید به سمت قیمومت معین شوند: ۱- کسانی که خود تحت ولایت یا قیمومت هستند. ۲- کسانی که به علت ارتکاب جنایت یا یکی از جنحه‌های ذیل به موجب حکم قطعی محکوم شده باشند: ‌سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، اختلاس، هتک ناموس یا منافیات عفت، جنحه نسبت به اطفال، ورشکستگی به تقصیر. ۳- کسانی که حکم ورشکستگی آن‌ها صادر و هنوز عمل ورشکستگی آن‌ها تصفیه نشده است. ۴- کسانی که معروف به فساد اخلاق باشند. ۵- کسی که خود یا اقربا طبقه اول او دعوایی بر محجور داشته باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فهرست می‌کند چه کسانی را نمی‌توان به سمت «قیم» تعیین کرد. قیم کسی است که برای ادارهٔ امور شخصی که خودش نمی‌تواند امورش را اداره کند (محجور) انتخاب می‌شود.

طبق متن، این افراد نباید قیم شوند: کسی که خودش تحت ولایت یا قیمومت است؛ کسی که با حکم قطعی به خاطر جنایت یا یکی از جنحه‌های نام‌برده‌شده (سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، اختلاس، هتک ناموس یا منافیات عفت، جنحه نسبت به اطفال، ورشکستگی به تقصیر) محکوم شده است؛ کسی که حکم ورشکستگی‌اش صادر شده و هنوز عمل ورشکستگی‌اش تصفیه نشده است؛ کسی که به فساد اخلاق معروف است؛ و کسی که خودش یا بستگان طبقهٔ اول او دعوایی بر محجور دارند.

این متن فقط شرایط منع انتخاب قیم را بیان می‌کند و تبصره‌ای در آن نیامده است. متن اشاره‌ای به اینکه این مقرره هنوز معتبر است یا اصلاح یا نسخ شده، ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم برای ادارهٔ امور فرزندش نیاز به قیم دارد. اگر علی خودش تحت قیمومت باشد، بر اساس این ماده نمی‌توان او را به سمت قیم مریم انتخاب کرد.
اگر حسن با حکم قطعی به خاطر کلاهبرداری محکوم شده باشد، بر اساس بند ۲ این ماده نمی‌توان او را قیم کرد.

سؤالات پرتکرار

اگر خودم تحت ولایت یا قیمومت باشم، می‌توانم قیم کسی شوم؟

طبق بند ۱ این ماده، خیر؛ کسانی که خود تحت ولایت یا قیمومت هستند نباید به سمت قیمومت تعیین شوند.

کسی که ورشکسته شده ولی کارهای ورشکستگی‌اش تمام شده، باز هم نمی‌تواند قیم شود؟

طبق بند ۳، منع مربوط به کسی است که حکم ورشکستگی‌اش صادر شده و هنوز عمل ورشکستگی‌اش تصفیه نشده است. متن دربارهٔ حالت تصفیه‌شده حکمی ندارد، پس در آن باره چیزی نمی‌توان از این متن استنباط کرد.

اگر خودم یا نزدیکان درجه اولم با محجور دعوا داشته باشیم، چه می‌شود؟

طبق بند ۵، کسی که خود یا بستگان طبقهٔ اولش دعوایی بر محجور داشته باشد، نباید به سمت قیمومت تعیین شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۲۳۱ قانون مدنی — لویادسک