این ماده میگوید اگر ادامهٔ زندگی زناشویی برای زن بسیار سخت و طاقتفرسا شود (به این سختی، «عسر و حرج» میگویند)، زن میتواند به حاکم شرع مراجعه کند و درخواست طلاق بدهد. اگر این سختی در دادگاه ثابت شود، دادگاه میتواند شوهر را مجبور به طلاق کند و اگر مجبور کردن او ممکن نباشد، زن با اجازهٔ حاکم شرع طلاق داده میشود.
در تبصرهٔ این ماده آمده که عسر و حرج یعنی به وجود آمدن وضعیتی که ادامهٔ زندگی را برای زن با مشقت همراه کند و تحمل آن سخت باشد. سپس پنج مورد نام برده شده که اگر دادگاه صالح آنها را احراز کند، از مصادیق عسر و حرج شمرده میشود: ۱) ترک زندگی خانوادگی توسط شوهر دستکم شش ماه پیدرپی یا نه ماه پراکنده در مدت یک سال، بدون عذر موجه؛ ۲) اعتیاد شوهر به مواد مخدر یا ابتلای او به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی لطمه بزند و او از ترک آن امتناع کند یا امکان الزام او به ترک در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم است، نباشد؛ ۳) محکومیت قطعی شوهر به حبس پنج سال یا بیشتر؛ ۴) ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر شوهر که با توجه به وضعیت زن، عرفاً قابل تحمل نباشد؛ ۵) ابتلای شوهر به بیماریهای صعبالعلاج روانی یا ساری یا هر عارضهٔ صعبالعلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل کند.
در پایان همین تبصره آمده که این موارد مانع نیست از اینکه دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود نیز حکم طلاق صادر کند؛ یعنی فهرست بالا محدود و انحصاری نیست. در متن ذکر شده که این تبصره مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام است.