ماده ۱۰۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دیواری که مابین دو ملک واقع است مشترک مابین صاحب آن دو ملک محسوب میشود مگر اینکه قرینه یا دلیلی برخلاف آن ‌موجود باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ دیواری است که بین دو ملک (دو زمین یا دو خانه) قرار دارد. بر اساس این متن، چنین دیواری به‌طور پیش‌فرض متعلق به هر دو همسایه و مشترک میان آن‌ها شمرده می‌شود.

اما این قاعده قطعی نیست؛ اگر نشانه‌ای (قرینه) یا دلیلی وجود داشته باشد که خلاف این را نشان دهد، دیگر دیوار مشترک محسوب نمی‌شود. متن ماده توضیح نمی‌دهد که آن «قرینه یا دلیل» چه چیزهایی می‌تواند باشد و تشخیص آن را به عهدهٔ خواننده می‌گذارد.

مصادیق واقعی

علی و مریم همسایه‌اند و بین زمین آن‌ها یک دیوار است. تا وقتی دلیلی بر خلاف آن نباشد، بر اساس این ماده این دیوار مشترک میان علی و مریم به حساب می‌آید.
اگر دلیل یا نشانه‌ای نشان دهد که دیوار میان دو ملک فقط مال یکی از دو همسایه است، دیگر این ماده آن دیوار را مشترک نمی‌داند.

سؤالات پرتکرار

دیواری که بین خانهٔ من و همسایه‌ام است، مال کیست؟

بر اساس این ماده، به‌طور پیش‌فرض مشترک بین صاحب هر دو ملک شمرده می‌شود، مگر اینکه قرینه یا دلیلی بر خلاف آن وجود داشته باشد.

اگر نشانه‌ای باشد که دیوار فقط مال همسایه است، باز هم مشترک است؟

نه؛ خود این ماده می‌گوید اگر قرینه یا دلیل بر خلاف موجود باشد، دیوار مشترک محسوب نمی‌شود.

منظور از «قرینه یا دلیل» در این ماده چیست؟

متن این ماده توضیح نمی‌دهد که قرینه یا دلیل شامل چه چیزهایی می‌شود و این بخش در همین متن مبهم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۰۹ قانون مدنی — لویادسک