ماده ۱۰۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

تصرفات صاحب حق در ملک غیر که متعلق حق اوست باید به اندازه‌ای باشد که قرار داده‌اند و یا به مقدار متعارف و آنچه ضرورت ‌انتفاع اقتضاء میکند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره کسی است که در ملک دیگری حقی دارد؛ مثلاً حق ارتفاق. بر اساس این متن، او وقتی در آن ملک تصرف یا استفاده می‌کند، باید حدود استفاده را رعایت کند. این حدود یکی «به اندازه‌ای است که قرار داده‌اند»؛ یعنی همان مقداری که بین طرف‌ها توافق شده است.

اگر مقدار استفاده قرارداد یا تعیین نشده باشد، باید «به مقدار متعارف» باشد؛ یعنی در حدی که در آن نوع استفاده عادی و معمول است. همچنین استفاده نباید از «آنچه ضرورت انتفاع اقتضاء می‌کند» بیشتر باشد؛ یعنی فقط تا اندازه‌ای که برای بهره‌مندی از همان حق لازم است. متن ماده تعریف دقیق‌تری از «مقدار متعارف» یا «ضرورت انتفاع» ارائه نکرده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در زمین مریم حق عبور دارد. اگر بین آن‌ها قرار شده باشد که علی فقط از مسیر مشخصی عبور کند، او باید به همان اندازه و همان مسیر استفاده کند.
اگر مقدار یا شکل استفاده در قرارداد مشخص نشده باشد، علی باید در حد معمول و فقط به اندازه‌ای که برای عبور لازم است از زمین مریم استفاده کند.

سؤالات پرتکرار

اگر مقدار استفاده در قرارداد مشخص نشده باشد، صاحب حق چقدر می‌تواند از ملک غیر استفاده کند؟

بر اساس این متن، باید به مقدار متعارف و به اندازه‌ای باشد که ضرورت انتفاع اقتضاء می‌کند.

آیا صاحب حق می‌تواند بیش از مقدار توافق‌شده در ملک غیر تصرف کند؟

متن می‌گوید تصرفات باید محدود به همان اندازه‌ای باشد که قرار داده‌اند، یا اگر قرار خاصی نیست، به مقدار متعارف و آنچه ضرورت انتفاع اقتضاء می‌کند.

منظور از «ضرورت انتفاع» چیست؟

متن تعریف دقیقی از آن نیاورده و فقط گفته استفاده باید به اندازه‌ای باشد که ضرورت انتفاع اقتضاء می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۰۷ قانون مدنی — لویادسک