ماده ۱۰۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مالک ملکی که مورد حق‌ الارتفاق غیر است نمیتواند در ملک خود تصرفاتی نماید که باعث تضییع یا تعطیل حق مزبور باشد مگر با ‌اجازه صاحب حق.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «حق ارتفاق» است؛ یعنی حقی که شخصی نسبت به ملک شخص دیگر دارد (مثلاً حق عبور یا حق استفاده از آب یا راه). بر اساس این ماده، صاحب ملکی که دیگری روی آن حق ارتفاق دارد، نمی‌تواند در ملک خودش کارهایی انجام دهد که آن حق را از بین ببرد (تضییع) یا موقتاً بی‌استفاده کند (تعطیل).

تنها راهی که این مالک می‌تواند چنین تصرفاتی انجام دهد، گرفتن اجازه از صاحب حق ارتفاق است. بنابراین تا وقتی صاحب حق راضی نباشد، مالک از این کار منع شده است.

توجه کنید که این ماده فقط این محدودیت را بیان می‌کند و دربارهٔ اینکه حق ارتفاق چطور به وجود می‌آید یا چطور از بین می‌رود یا ضمانت اجرای تخلف چیست، در همین متن چیزی گفته نشده است.

مصادیق واقعی

علی حق عبور از زمین مریم دارد. مریم می‌خواهد جلوی مسیر عبور را با دیوار ببندد یا انبار بسازد، طوری که علی دیگر نتواند عبور کند. طبق این ماده، مریم بدون اجازه علی نمی‌تواند این کار را بکند.
مریم روی زمین علی حق استفاده از آب قنات دارد. اگر علی کاری کند که آب به آن زمین نرسد و حق مریم عملاً بی‌استفاده بماند، این کار بدون اجازه مریم جایز نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر ملک من باشد، چرا نمی‌توانم هر کاری که می‌خواهم در آن انجام دهم؟

چون شخص دیگری روی ملک شما حق ارتفاق دارد. این ماده می‌گوید در این حالت نمی‌توانید کارهایی کنید که آن حق را از بین ببرد یا متوقف کند، مگر با اجازه او.

اگر صاحب حق ارتفاق اجازه بدهد، تکلیف چیست؟

همین ماده می‌گوید این تصرفات «مگر با اجازه صاحب حق» ممکن است؛ یعنی با اجازه او منعی در متن این ماده ذکر نشده است.

تضییع و تعطیل حق ارتفاق یعنی چه؟

تضییع یعنی از بین بردن آن حق و تعطیل یعنی بی‌استفاده و متوقف کردن آن. این ماده هر دو حالت را برای مالک ملک بدون اجازه صاحب حق ممنوع کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۰۶ قانون مدنی — لویادسک