ماده ۱۰۴۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

نکاح با اقارب نسبی ذیل ممنوع است اگر چه قرابت حاصل از شبهه یا زنا باشد. ۱) نکاح با پدر و اجداد و با مادر و جدات هر قدر که بالا برود. ۲) نکاح با اولاد هر قدر که پایین برود. ۳) نکاح با برادر و خواهر و اولاد آن‌ها تا هر قدر که پایین برود. ۴) نکاح با عمات و خالات خود و عمات و خالات پدر و مادر و اجداد و جدات.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید ازدواج با برخی خویشاوندان خونی (نسبی) ممنوع است. این ممنوعیت حتی اگر نسبت خونی از راهی مثل «شبهه» یا «زنا» به وجود آمده باشد هم برقرار است؛ یعنی فرقی نمی‌کند که رابطهٔ خونی از یک ازدواج رسمی باشد یا نه.

متن ماده چهار دسته از خویشاوندان را نام می‌برد که ازدواج با آن‌ها ممنوع است: ۱) پدر و پدربزرگ‌ها و هرچه بالاتر، و مادر و مادربزرگ‌ها و هرچه بالاتر. ۲) فرزندان و فرزندزادگان، هرچه پایین‌تر بروند. ۳) برادر و خواهر و فرزندان آن‌ها تا هر اندازه که پایین بروند. ۴) عمه و خالهٔ خود شخص، و همچنین عمه و خالهٔ پدر و مادر و پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها.

این ماده فقط ممنوعیت را بیان می‌کند و توضیح نمی‌دهد که تخلف از آن چه نتیجه یا مجازاتی دارد. همچنین برخی عبارت‌های آن مثل محدودهٔ دقیق «شبهه» یا «زنا» در همین متن بازتر توضیح داده نشده است.

مصادیق واقعی

علی می‌خواهد با دختر خواهرش ازدواج کند. طبق بند ۳ این ماده، ازدواج با فرزندان برادر و خواهر تا هر اندازه که پایین بروند ممنوع است، پس این ازدواج جایز نیست.
مریم می‌خواهد با برادر مادرش (دایی) ازدواج کند — البته دایی در فهرست این ماده نیامده؛ اما اگر بخواهد با خواهر مادرش (خاله) ازدواج کند، طبق بند ۴ این ماده ممنوع است، چون خالهٔ خود شخص در فهرست قرار دارد.

سؤالات پرتکرار

آیا ازدواج با پدربزرگ یا مادربزرگ ممنوع است؟

بله. طبق بند ۱ این ماده، ازدواج با پدر و اجداد و با مادر و جدات، هر قدر که بالا برود، ممنوع است.

اگر نسبت خونی از یک رابطهٔ غیررسمی باشد، باز هم ازدواج ممنوع است؟

این ماده صریحاً می‌گوید ممنوعیت حتی اگر قرابت حاصل از شبهه یا زنا باشد نیز برقرار است.

آیا می‌توان با فرزندان برادر یا خواهر ازدواج کرد؟

نه. بند ۳ این ماده ازدواج با برادر و خواهر و اولاد آن‌ها را تا هر قدر که پایین برود ممنوع کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۰۴۵ قانون مدنی — لویادسک