ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۷/۰۷/۰۳

پولشویی عبارت است از: الف - تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از ارتکاب جرائم با علم به‌منشا مجرمانه آن. ب - تبدیل، مبادله یا انتقال عوایدی به منظور پنهان یا کتمان‌کردن منشا مجرمانه آن با علم به اینکه به طور مستقیم یا غیرمستقیم از ارتکاب جرم به‌دست آمده یا کمک به‌مرتکب جرم منشا به‌نحوی که وی مشمول آثار و تبعات قانونی ارتکاب آن جرم نشود. پ - پنهان یا کتمان‌کردن منشا، منبع، محل، نقل و انتقال، جابه‌جایی یا مالکیت عوایدی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در نتیجه جرم تحصیل ‌شده باشد.

تبصره ۱

هرگاه ظن نزدیک به علم به عدم صحت معاملات و تحصیل اموال وجود داشته باشد مانند آن که نوعاً و با توجه به شرایط امکان تحصیل آن میزان دارایی در یک زمان مشخص وجود نداشته باشد مسئولیت اثبات صحت آنها برعهده متصرف است. منظور از علم در این تبصره و تبصره (۳) همان است که در قانون مجازات اسلامی برای علم قاضی تعریف شده است.

تبصره ۲

داراشدن اموال موضوع این قانون منوط به ارائه اسناد مثبته می‌باشد. علاوه بر این چنانچه ارزش اموال مزبور بیش از ده میلیارد (۱۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰)ریال برای سال پایه و معادل افزایش‌یافته آن بر اساس نرخ تورم برای سالهای بعد باشد وجود سابقه از آن در سامانه‌های مربوطه مطابق قوانین و مقررات لازم است. عدم تقدیم اسناد مثبته که قابل راستی‌آزمایی باشد به حکم دادگاه مستوجب جزای نقدی به میزان یک‌چهارم ارزش آن اموال خواهد بود، در این صورت اصل مال موضوع قانون تا زمان رسیدگی قضائی توقیف می‌شود. چنانچه پس از رسیدگی اثبات شود دارا شدن مشروع بوده از مال رفع توقیف و در غیراین‌صورت ضبط می‌شود.

تبصره ۳

چنانچه ظن نزدیک به علم بر تحصیل مال از طریق نامشروع وجود داشته باشد در حکم مال نامشروع محسوب و مرتکب در صورتی‌که مشمول مجازات شدیدتری نباشد به حبس درجه شش محکوم می‌شود. در هر صورت مال مزبور ضبط خواهد شد مگر اینکه تحصیل مشروع آن اثبات شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۲ می‌گوید پولشویی سه دسته کار است: الف) به‌دست آوردن، مالک شدن، نگه داشتن یا استفاده کردن از اموالی که از ارتکاب جرم به دست آمده، در حالی که فرد می‌داند منشأ آن مجرمانه است. ب) تبدیل، مبادله یا انتقال این اموال با هدف پنهان یا کتمان کردن منشأ مجرمانه آن، با علم به اینکه مستقیم یا غیرمستقیم از جرم به دست آمده یا برای کمک به مرتکب جرم اصلی باشد تا او دچار آثار و تبعات قانونی نشود. پ) پنهان یا کتمان کردن منشأ، منبع، محل، نقل و انتقال، جابه‌جایی یا مالکیت چنین عوایدی که مستقیم یا غیرمستقیم از جرم به دست آمده است.

تبصره ۱ می‌گوید اگر ظن نزدیک به علم باشد که معاملات و تحصیل اموال درست نیست — مثلاً با توجه به شرایط، معمولاً امکان داشتن آن میزان دارایی در یک زمان مشخص وجود ندارد — اثبات درستی آن بر عهده متصرف است. متن می‌گوید منظور از علم در این تبصره و تبصره ۳ همان تعریف علم قاضی در قانون مجازات اسلامی است. تبصره ۲ می‌گوید دارا شدن اموال موضوع این قانون نیازمند ارائه اسناد مثبته است؛ اگر ارزش اموال بیش از ده میلیارد ریال برای سال پایه و معادل افزایش‌یافته با تورم برای سال‌های بعد باشد، وجود سابقه آن در سامانه‌های مربوطه طبق قوانین و مقررات لازم است. اگر اسناد مثبته قابل راستی‌آزمایی ارائه نشود، دادگاه جزای نقدی به میزان یک‌چهارم ارزش اموال را تعیین می‌کند و اصل مال تا رسیدگی قضائی توقیف می‌شود؛ اگر مشروع بودن اثبات شود رفع توقیف و در غیر این صورت ضبط می‌شود.

تبصره ۳ می‌گوید اگر ظن نزدیک به علم باشد که مال از راه نامشروع به دست آمده، در حکم مال نامشروع است و مرتکب اگر مشمول مجازات شدیدتری نباشد به حبس درجه شش محکوم می‌شود. در هر صورت آن مال ضبط می‌شود مگر اینکه مشروع بودن تحصیل آن اثبات شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی پولی را از یک جرم به دست آورده و با اینکه می‌داند منشأ آن مجرمانه است، آن را نگه می‌دارد؛ این کار طبق بند الف ماده ۲ مصداق پولشویی است.
فرض کنید مریم پولی را که می‌داند از جرم به دست آمده به حساب دیگری منتقل می‌کند تا منشأ آن پنهان بماند؛ این کار طبق بند ب ماده ۲ مصداق پولشویی است.

سؤالات پرتکرار

پولشویی طبق این ماده چه کارهایی است؟

سه دسته: تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید جرائم با علم به منشأ مجرمانه؛ تبدیل، مبادله یا انتقال آن برای پنهان یا کتمان منشأ مجرمانه؛ و پنهان یا کتمان کردن منشأ، منبع، محل، نقل و انتقال، جابه‌جایی یا مالکیت عواید حاصل از جرم.

اگر ارزش اموال من بیش از ده میلیارد ریال باشد و اسناد مثبته قابل راستی‌آزمایی نداشته باشم، طبق این متن چه می‌شود؟

دارا شدن این اموال منوط به ارائه اسناد مثبته است و در فرض ارزش بیش از ده میلیارد ریال برای سال پایه و معادل افزایش‌یافته با تورم، وجود سابقه در سامانه‌های مربوطه طبق قوانین لازم است. عدم تقدیم اسناد مثبته قابل راستی‌آزمایی، به حکم دادگاه جزای نقدی یک‌چهارم ارزش اموال دارد و اصل مال تا رسیدگی قضائی توقیف می‌شود؛ اگر مشروع بودن اثبات شود رفع توقیف و در غیر این صورت ضبط می‌شود.

ظن نزدیک به علم در این ماده به چه معناست؟

متن تعریف مستقلی نمی‌دهد و می‌گوید منظور از علم در تبصره ۱ و تبصره ۳ همان تعریف علم قاضی در قانون مجازات اسلامی است؛ جزئیات آن تعریف در این متن نیامده است. در تبصره ۱ اگر چنین ظنی به نادرست بودن معاملات و تحصیل اموال باشد، اثبات درستی بر عهده متصرف است. در تبصره ۳ اگر چنین ظنی به تحصیل مال از راه نامشروع باشد، مال در حکم مال نامشروع است و مرتکب در صورت عدم شمول مجازات شدیدتر به حبس درجه شش محکوم می‌شود و مال ضبط می‌شود مگر مشروع بودن اثبات شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مبارزه با پولشویی ←
ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی — لویادسک