ماده ۱ قانون مبارزه با پولشویی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۷/۰۷/۰۳

اصطلاحات مندرج در این قانون در معانی مشروح زیر به کار می‌رود: الف - جرم منشا: هر رفتاری است که مطابق ماده (۲) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ جرم محسوب شود. از منظر این قانون تخلفات مذکور در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز با اصلاحات بعدی جرم محسوب می‌شود. ب - مال: هر نوع دارایی اعم از مادی یا غیر‌مادی، منقول یا غیرمنقول، مشروع یا غیرمشروع و هر نوع منفعت یا امتیاز مالی و همچنین کلیه اسناد مبیّن حق اعم از کاغذی یا الکترونیکی نظیر اسناد تجاری، سهام یا اوراق بهادار. پ - مال حاصل از جرم: هر مالی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از جرم منشا به‌دست آید از قبیل مالی که از جرائم اقتصادی و جرم تامین مالی تروریسم حاصل می‌شود همچنین، مال موضوع جرم یا مالی که برای ارتکاب جرم اختصاص داده شده است در حکم مال به‌دست‌آمده از جرم است. ت - اشخاص مشمول: اشخاص مذکور در مواد (۵) و (۶) این قانون. ث - مشاغل غیرمالی: مشاغلی که شاغلین آن معاملات زیادی را به‌صورت نقدی انجام داده و از نظر پولشویی در معرض خطر قرار دارند از قبیل پیش‌فروش‌کنندگان مسکن یا خودرو، طلافروشان، صرافان، فروشندگان خودرو، فرشهای قیمتی، فروشندگان عتیقه‌جات و هرنوع محصول گران‌قیمت. ج - خدمات پایه: خدماتی است که طبق مقررات مربوطه، پیش‌نیاز و لازمه ارائه سایر خدمات توسط اشخاص مشمول می‌باشد و پس از آن ارباب رجوع به منظور اخذ خدمات مکرر و متمادی به اشخاص مشمول مراجعه می‌کنند. چ - معاملات و عملیات مشکوک: معاملات و عملیات مشکوک شامل هر نوع معامله، ‌دریافت یا پرداخت مال اعم از فیزیکی یا الکترونیکی یا شروع به آنها است که براساس قرائن و اوضاع و احوالی مانند موارد زیر ظن وقوع جرم را ایجاد کند: ۱- معاملات و عملیات مالی مربوط به ارباب رجوع که بیش از سطح فعالیت مورد انتظار وی باشد. ۲- کشف جعل، اظهار کذب یا گزارش خلاف واقع از سوی مراجعان قبل یا بعد از آنکه معامله یا عملیات مالی صورت گیرد و نیز در زمان اخذ خدمات پایه. ۳- معاملات یا عملیات مالی که به هر ترتیب مشخص شود صوری یا ظاهری بوده و مالک شخص دیگری است. ۴- معاملات یا عملیات مالی بیش از سقف مقرر در آیین‌نامه اجرائی این قانون هر چند مراجعان قبل یا حین معامله یا عملیات مزبور از انجام آن انصراف داده یا بعد از انجام آن بدون دلیل منطقی نسبت به فسخ قرارداد اقدام نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فقط اصطلاح‌هایی را که در قانون مبارزه با پولشویی به کار رفته تعریف می‌کند و خودش حکم جدیدی تعیین نمی‌کند.

بر اساس این تعریف‌ها، «جرم منشا» رفتاری است که طبق ماده (۲) قانون مجازات اسلامی جرم باشد و تخلفات قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز هم از نگاه این قانون جرم شمرده می‌شود. «مال» هر دارایی مادی یا غیرمادی، منقول یا غیرمنقول، مشروع یا غیرمشروع و هر منفعت، امتیاز مالی و اسناد کاغذی یا الکترونیکی مثل اسناد تجاری، سهام و اوراق بهادار را در بر می‌گیرد. «مال حاصل از جرم» مالی است که مستقیم یا غیرمستقیم از جرم منشا به دست آید؛ همچنین مال موضوع جرم و مالی که برای ارتکاب جرم کنار گذاشته شده، در حکم مال به‌دست‌آمده از جرم است.

«اشخاص مشمول» به مواد (۵) و (۶) همین قانون ارجاع داده شده و متن این ماده توضیح نمی‌دهد که آن اشخاص چه کسانی هستند. «مشاغل غیرمالی» شغل‌هایی‌اند که معاملات نقدی زیاد انجام می‌دهند و از نظر پولشویی در معرض خطرند، مانند پیش‌فروشندگان مسکن یا خودرو، طلافروشان، صرافان، فروشندگان خودرو، فرش‌های قیمتی، عتیقه‌جات و هر محصول گران‌قیمت. «خدمات پایه» خدماتی است که طبق مقررات، پیش‌نیاز و لازمه ارائه سایر خدمات توسط اشخاص مشمول است و ارباب رجوع پس از آن برای گرفتن خدمات مکرر به آنها مراجعه می‌کند. «معاملات و عملیات مشکوک» هر معامله، دریافت یا پرداخت مال (فیزیکی یا الکترونیکی) یا شروع به آنهاست که با قرائن و اوضاع و احوالی ظن وقوع جرم را ایجاد کند؛ متن چهار نمونه از این قرائن را نام برده است: فعالیت مالی بیش از سطح مورد انتظار ارباب رجوع، کشف جعل یا اظهار خلاف واقع از سوی مراجعان، صوری بودن معامله و تعلق مال به شخص دیگر، و معاملات بیش از سقف مقرر در آیین‌نامه اجرائی این قانون.

مصادیق واقعی

علی مغازه‌ای کوچک دارد و گردش مالی معمول او در ماه چند میلیون تومان است؛ اگر ناگهان در یک هفته پرداخت‌های نقدی بسیار بزرگی انجام دهد، این مورد می‌تواند از نظر متن این ماده «بیش از سطح فعالیت مورد انتظار» باشد.
مریم می‌خواهد خودروی گران‌قیمت خود را بفروشد؛ اگر خریدار بخواهد سند به نام شخص دیگری زده شود و مشخص شود مال در واقع مالِ فرد دیگری است، این معامله می‌تواند مصداق معامله صوری یا ظاهری در این ماده باشد.

سؤالات پرتکرار

اشخاص مشمول این قانون چه کسانی هستند؟

این ماده فقط می‌گوید اشخاص مشمول همان اشخاص مذکور در مواد (۵) و (۶) این قانون‌اند و خودش فهرست آنها را نمی‌آورد.

اگر مال برای ارتکاب جرم کنار گذاشته شده باشد، چه حکمی دارد؟

طبق این ماده، مالی که برای ارتکاب جرم اختصاص داده شده، در حکم مال به‌دست‌آمده از جرم است.

آیا معامله‌ای که به هم خورده هم می‌تواند مشکوک باشد؟

بله؛ متن این ماده می‌گوید معاملات یا عملیات مالی بیش از سقف مقرر در آیین‌نامه اجرائی این قانون، حتی اگر مراجعان قبل یا حین معامله از انجام آن انصراف دهند یا بعد از انجام، بدون دلیل منطقی قرارداد را فسخ کنند، می‌تواند در شمار معاملات مشکوک باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مبارزه با پولشویی ←
ماده ۱ قانون مبارزه با پولشویی — لویادسک