ماده ۲۹‌ قانون مالیات بر ارزش افزوده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

عوارض سالانه کلیه وسائط نقلیه اعم از خودروهای سبک و سنگین و موتورسیکلت‌ها به‌شرح ذیل تعیین می‌شود: الف‌- وسائط نقلیه تولید داخل معادل یک ‌درهزار قیمت فروش کارخانه و وسائط نقلیه وارداتی معادل یک و نیم ‌در هزار مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی مشمول عوارض سالانه می‌شوند. ماخذ محاسبه عوارض موضوع این بند ماخذ مذکور در تبصره (۱) ماده‌(۲۸) این قانون است. ب‌- وسائط نقلیه در شهرهای آلوده تا ده‌سال پس از تولید با ماخذ مذکور در تبصره (۱) ماده‌(۲۸) این قانون و معادل یک‌بیستم نرخ‌های مندرج در جدول ماده‌مذکور مشمول عوارض سالانه آلایندگی وسائط نقلیه علاوه بر عوارض موضوع بند «الف» این ماده‌می‌شوند. پس از سال دهم تولید، هر سال به میزان ده‌درصد (۱۰%) به نرخ پایه عوارض آلایندگی وسائط نقلیه مذکور اضافه می‌شود تا حداکثر به دو برابر نرخ پایه افزایش یابد. وسائط نقلیه‌ای که نرخ عوارض سالانه آلایندگی آنها در جدول ذیل ماده‌(۲۸) صفر می‌باشد، تا سپری شدن پنج‌سال از سال تولید، از پرداخت عوارض سالانه آلایندگی معاف می‌باشند و پس از آن، وسائط نقلیه سنگین با نرخی معادل یک‌دهم نرخ‌های مندرج در ردیف (D) جدول ماده‌(۲۸) و سایر وسائط نقلیه با نرخی معادل یک‌دهم نرخهای مندرج در ردیف (C) جدول مذکور مشمول عوارض سالانه آلایندگی می‌باشند. در مورد خودروهایی که تولید یا واردات آنها متوقف می‌شود، ماخذ محاسبه توسط سازمان و متناسب با آخرین سال تولید یا واردات تعیین می‌شود. فهرست شهرهای آلوده که وسائط نقلیه با پلاک انتظامی متعلق به شهرهای مذکور مشمول عوارض سالانه آلایندگی می‌شوند، حداکثر تا پایان دی‌ماه هر سال با پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و تصویب هیات وزیران برای اجراء در سال بعد تعیین می‌شوند.

تبصره ۱

وزارت کشور مکلف است با ایجاد سامانه الکترونیک متمرکز عوارض سالانه وسائط نقلیه، امکان پرداخت و صدور الکترونیکی مفاصاحساب عوارض موضوع بندهای «الف» و «ب» این ماده‌را برای مالکان و استعلام برخط میزان عوارض پرداخت نشده مربوط به وسائط نقلیه را برای نیروی انتظامی و دفاتر اسناد رسمی فراهم کند.

تبصره ۲

پرداخت عوارض موضوع بندهای «الف» و «ب» این ماده‌برعهده مالک است. مالکان وسائط نقلیه مکلفند عوارض‌ مذکور هر سال را تا پایان همان سال پرداخت نمایند. چنانچه مالکیت وسائط نقلیه مذکور پس از سال تولید تغییر نماید، پرداخت عوارض سالانه و عوارض سالانه آلایندگی موضوع این ماده‌از سال انتقال بر عهده مالک جدید است.

تبصره ۳

وسائط نقلیه‌ای که گواهی اسقاط دارند، در سال اسقاط، مشمول عوارض بند «ب» موضوع این ماده‌نمی‌شوند.

تبصره ۴

کلیه وسائط نقلیه که قبل یا بعد از لازم‌الاجراءشدن این قانون شماره‌گذاری شده باشند نیز مشمول عوارض‌ موضوع این ماده‌می‌شوند.

تبصره ۵

ثبت سند انتقال وسائط نقلیه توسط دفاتر اسناد رسمی و یا تعویض پلاک توسط نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (معاونت راهنمایی و رانندگی)، منوط به تسویه عوارض بندهای «الف» و «ب» این ماده‌مربوط به وسائط نقلیه مورد معامله و سایر وسائط نقلیه متعلق به انتقال‌دهنده و انتقال‌گیرنده است.

تبصره ۶

‌- پرداخت عوارض موضوع بندهای «الف» و «ب» این ماده‌هرسال، حداکثر تا پایان همان سال، موجب برخورداری از تخفیف به میزان بیست‌درصد (۲۰%) است.

تبصره ۷

‌- پرداخت عوارض مذکور پس از موعد مقرر مشمول جریمه غیرقابل بخشودگی معادل ده‌درصد (۱۰%) عوارض سالانه است و در صورت تاخیر بیش از یک‌ماه، علاوه بر جریمه مذکور مشمول جریمه‌ای معادل دودرصد (۲%) عوارض سالانه به ازای هر ماه نسبت به مدت تاخیر است.

تبصره ۸

‌- در صورتی که مالک یا مالکان خودروهای سبک و سنگین و موتورسیکلت از پرداخت عوارض‌ موضوع این ماده‌به مدت پنج‌سال از سال مالکیت، خودداری نمایند و یا مبلغ عوارض و جریمه پرداخت‌نشده از پنج‌درصد (۵%) نصاب معاملات کوچک موضوع جزء (۱) ماده‌(۳) قانون برگزاری مناقصات مصوب ۱۳۸۳/۱/۲۵، بیشتر شود، نیروی انتظامی موظف است براساس فهرست اعلامی وزارت کشور نسبت به توقف وسائط نقلیه مزبور تا پرداخت بدهی اقدام کند.

تبصره ۹

‌- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و شهرداری‌ها مکلفند امکان دسترسی برخط به پایگاه اطلاعات وسائط نقلیه خود را با رعایت طبقه‌بندی برای وزارت کشور فراهم کنند.

تبصره ۱۰

‌- وزارت کشور موظف است نسبت به اطلاع‌رسانی در خصوص وظایف و تکالیف مالکان وسائط نقلیه به طرق مقتضی از جمله از طریق ارسال پیامک اقدام کند.

تبصره ۱۱

‌- آیین‌نامه اجرایی این ماده ظرف سه‌ماه از تاریخ ابلاغ این قانون با پیشنهاد وزارت کشور به‌تصویب هیات وزیران می‌رسد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «عوارض سالانه» وسائط نقلیه است؛ یعنی خودروهای سبک و سنگین و موتورسیکلت‌ها هر سال باید مبلغی به عنوان عوارض بپردازند. بر اساس بند «الف»، برای خودروی تولید داخل این عوارض معادل یک‌درهزار قیمت فروش کارخانه و برای خودروی وارداتی معادل یک و نیم‌درهزار مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی است، و مبنای محاسبه همان مبنای گفته‌شده در تبصره (۱) ماده (۲۸) این قانون است (به همین ماده ارجاع داده شده و در این متن توضیح بیشتری دربارهٔ آن نیامده). بند «ب» یک عوارض جداگانه به نام «عوارض سالانه آلایندگی» برای وسائط نقلیه در شهرهای آلوده اضافه می‌کند که نرخ آن بر پایه جدول ماده (۲۸) و با فرمول‌هایی که در همین متن آمده محاسبه می‌شود؛ از جمله افزایش تدریجی پس از سال دهم تولید تا حداکثر دو برابر نرخ پایه، معافیت پنج‌ساله برای وسائط نقلیه‌ای که نرخ عوارض آلایندگی‌شان در جدول صفر است، و نرخ یک‌دهم برای پس از آن. فهرست شهرهای آلوده هم هر سال تا پایان دی‌ماه با پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و تصویب هیات وزیران برای سال بعد تعیین می‌شود.

تبصره‌ها عمدتاً به نحوهٔ پرداخت و پیگیری این عوارض مربوط‌اند: وزارت کشور باید سامانهٔ الکترونیک متمرکزی برای پرداخت و صدور مفاصاحساب و استعلام برخط برای نیروی انتظامی و دفاتر اسناد رسمی ایجاد کند (تبصره ۱)؛ پرداخت بر عهدهٔ مالک است و باید تا پایان همان سال انجام شود و از سال انتقال، مالک جدید مسئول است (تبصره ۲)؛ خودروی دارای گواهی اسقاط در سال اسقاط از عوارض بند «ب» معاف است (تبصره ۳)؛ همهٔ وسائط نقلیه شماره‌گذاری‌شده، قبل یا بعد از لازم‌الاجراءشدن این قانون، مشمول‌اند (تبصره ۴)؛ ثبت سند انتقال یا تعویض پلاک منوط به تسویهٔ عوارض بندهای «الف» و «ب» است (تبصره ۵).

همچنین پرداخت تا پایان سال ۲۰٪ تخفیف دارد (تبصره ۶)؛ پرداخت دیرهنگام جریمهٔ غیرقابل بخشودگی ۱۰٪ و در تأخیر بیش از یک‌ماه ماهانه ۲٪ اضافه دارد (تبصره ۷)؛ و اگر مالک پنج‌سال از پرداخت خودداری کند یا بدهی از ۵٪ نصاب معاملات کوچک موضوع جزء (۱) ماده (۳) قانون برگزاری مناقصات بیشتر شود، نیروی انتظامی موظف است خودرو را تا پرداخت بدهی متوقف کند (تبصره ۸). تبصره‌های ۹ تا ۱۱ هم تکالیفی برای دسترسی برخط، اطلاع‌رسانی به مالکان و تهیهٔ آیین‌نامهٔ اجرایی ظرف سه‌ماه تعیین می‌کند. متن دربارهٔ اینکه این ماده هنوز معتبر است یا اصلاح شده، چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی یک خودروی تولید داخل دارد. طبق بند «الف»، عوارض سالانهٔ خودروی او معادل یک‌درهزار قیمت فروش کارخانه محاسبه می‌شود و اگر تا پایان همان سال پرداخت کند، طبق تبصره ۶ بیست‌درصد تخفیف می‌گیرد.
مریم می‌خواهد خودروی خود را بفروشد و سند را در دفتر اسناد رسمی منتقل کند. طبق تبصره ۵، ثبت سند انتقال منوط به تسویهٔ عوارض بندهای «الف» و «ب» مربوط به خودروی مورد معامله و سایر وسائط نقلیهٔ متعلق به انتقال‌دهنده و انتقال‌گیرنده است.

سؤالات پرتکرار

اگر عوارض خودرو را تا پایان سال پرداخت نکنم، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق تبصره ۷، پرداخت پس از موعد مشمول جریمهٔ غیرقابل بخشودگی معادل ۱۰٪ عوارض سالانه است و اگر تأخیر بیش از یک‌ماه شود، به ازای هر ماه تأخیر ۲٪ دیگر هم اضافه می‌شود. تبصره ۶ هم می‌گوید پرداخت تا پایان همان سال ۲۰٪ تخفیف دارد.

آیا خودروهایی که سال‌ها پیش شماره‌گذاری شده‌اند هم مشمول این عوارض هستند؟

طبق تبصره ۴، کلیهٔ وسائط نقلیه‌ای که قبل یا بعد از لازم‌الاجراءشدن این قانون شماره‌گذاری شده باشند، مشمول عوارض موضوع این ماده می‌شوند.

عوارض آلایندگی در شهرهای آلوده چطور محاسبه می‌شود؟

طبق بند «ب»، برای وسائط نقلیه در شهرهای آلوده تا ده‌سال پس از تولید، عوارض سالانه آلایندگی معادل یک‌بیستم نرخ‌های جدول ماده (۲۸) این قانون است و بعد از سال دهم هر سال ۱۰٪ به نرخ پایه اضافه می‌شود تا حداکثر دو برابر شود. برای وسائط نقلیه‌ای که نرخ عوارض آلایندگی‌شان در جدول صفر است، تا پنج‌سال از سال تولید معافیت وجود دارد و پس از آن نرخ‌های یک‌دهم ردیف (D) برای وسائط نقلیه سنگین و یک‌دهم ردیف (C) برای سایر وسائط نقلیه اعمال می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیات بر ارزش افزوده ←