ماده ۲۰۱ فصل هفتم قانون مالیاتهای مستقیم

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱

هرگاه مودی به قصد فرار از مالیات از روی علم و عمد به ترازنامه و حساب سود و زیان یا به دفاتر و اسناد و مدارکی که برای تشخیص ‌مالیات ملاک عمل می‌باشد و برخلاف حقیقت تهیه و تنظیم شده است استناد نماید یا برای سه سال متوالی از تسلیم اظهارنامه مالیاتی و ترازنامه و‌حساب سود و زیان خودداری کند علاوه بر جریمه‌ها و مجازات‌های مقرر در این قانون از کلیه معافیت‌ها و بخشودگی‌های قانونی در مدت مذکور‌محروم خواهدشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دو حالت را پیش‌بینی می‌کند که در آن‌ها مودی (مالیات‌دهنده) با یک پیامد جدی روبرو می‌شود. حالت اول: شخصی که عمداً و با آگاهی، به ترازنامه و حساب سود و زیان یا به دفاتر و اسناد و مدارکی که مبنای تشخیص مالیات هستند استناد کند، در حالی که آن‌ها برخلاف واقعیت تنظیم شده‌اند و هدفش فرار از مالیات باشد. حالت دوم: شخصی که سه سال پشت سر هم از تسلیم اظهارنامه مالیاتی و ترازنامه و حساب سود و زیان خود خودداری کند.

نتیجه در هر دو حالت این است: علاوه بر جریمه‌ها و مجازات‌هایی که در همین قانون برای این کارها پیش‌بینی شده، فرد از همه معافیت‌ها و بخشودگی‌های قانونی در همان مدت سه‌ساله محروم می‌شود.

نکته مهم این است که برای حالت اول، متن روی «علم و عمد» (یعنی آگاهی و قصد) تأکید دارد؛ یعنی صرف اشتباه بدون قصد، ظاهراً مشمول این ماده نمی‌شود. متن این ماده تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی دفترها و اسناد مالی کسب‌وکارش را طوری تنظیم می‌کند که با واقعیت تفاوت دارد و عمداً به آن‌ها در برابر سازمان مالیاتی استناد می‌کند تا مالیات کمتری بپردازد. بر اساس این ماده، او علاوه بر جریمه و مجازات‌های قانونی، از معافیت‌ها و بخشودگی‌های مالیاتی هم محروم می‌شود.
فرض کنید مریم سه سال پشت سر هم اظهارنامه مالیاتی، ترازنامه و حساب سود و زیان خود را تسلیم نکند. در این حالت هم طبق این ماده، علاوه بر جریمه‌ها و مجازات‌های مقرر، از معافیت‌ها و بخشودگی‌های قانونی در همان مدت محروم خواهد شد.

سؤالات پرتکرار

اگر اشتباهی در دفترها و اسناد مالی من رخ داده باشد اما قصد فرار از مالیات نداشته باشم، این ماده شامل من می‌شود؟

این ماده برای حالت استناد به اسناد خلاف واقع، روی «علم و عمد» و «قصد فرار از مالیات» تأکید کرده است؛ یعنی ظاهراً بدون این قصد، مشمول این بخش از ماده نمی‌شوید.

اگر سه سال اظهارنامه مالیاتی ندهم، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق این ماده، علاوه بر جریمه‌ها و مجازات‌های مقرر در این قانون، از کلیه معافیت‌ها و بخشودگی‌های قانونی در مدت مذکور محروم خواهید شد.

محرومیت از معافیت‌ها و بخشودگی‌ها چه مدت طول می‌کشد؟

در حالت خودداری سه سال متوالی از تسلیم اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان، متن به «مدت مذکور» اشاره دارد؛ یعنی همان مدت سه‌ساله. اما متن دربارهٔ مدت محرومیت در حالت استناد به اسناد خلاف واقع، به‌روشنی چیزی نگفته و این بخش مبهم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیاتهای مستقیم ←