ماده ۱۸۱ فصل پنجم قانون مالیاتهای مستقیم

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱

به منظور کنترل دفاتر، اسناد و مدارک مودیان اعم از دستی و ماشینی (مکانیزه) با هدف نظارت بر اجرای قوانین و مقررات مالیاتی، واحدی تحت عنوان واحد بازرسی مالیاتی در سازمان امور مالیاتی کشور ایجاد می‌شود. واحد مذکور حسب ارجاع رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا اشخاص مجاز از طرف وی، نسبت به اعزام هیاتهای بازرسی حسب مورد با مجوز مرجع صالح قضایی با عضویت نماینده دادستان یا دادگستری تشکیل می‌شود، به اقامتگاه قانونی، محل فعالیت مودی و محل نگهداری دفاتر، اسناد و مدارک و تجهیزات اعم از دستی و ماشینی(مکانیزه) اقدام می‌کند و کلیه دفاتر، اسناد و مدارک، اطلاعات و سوابق مالی نزد مودیان را مورد بازرسی قرار می‌دهد و یا در صورت لزوم با ارائه رسید آنها را به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط انتقال می‌دهد. اداره ­امور ­مالیاتی ذی‌ربط ­مکلف ­است دفاتر، اسناد و مدارک منتقل شده ر­ا حداکثر ظرف مدت دو هفته ­به مودی عودت­ نماید.

تبصره ۱

بازرسی دفاتر، اسناد و مدارک و سوابق مالی موضوع این ماده شامل کلیه دفاتر، اسناد و مدارک و سوابق مالی مربوط به مالیات‌های موضوع این قانون و مالیات بر ارزش افزوده است.

تبصره ۲

چنانچه در بازرسی هیاتهای موضوع این ماده دفاتر، اسناد و مدارک و سوابقی حاکی از کتمان واقعیت درمورد مالیات بر واردات کشف شود، مراتب از طریق اداره امور مالیاتی به مراجع قانونی ذی‌ربط اعلام می‌شود.

تبصره ۳

مودیان مالیاتی موظفند با هیاتهای موضوع این ماده همکاری‌های لازم را به‌عمل آورند و کلیه دفاتر، اسناد، مدارک و سوابق مالی و تجهیزات نگهداری اعم از دستی و ماشینی(مکانیزه) و دستورالعمل کار و رمز دسترسی به آنها را در اختیار هیاتها قراردهند. مودیان مزبور درصورت استنکاف، علاوه بر شمول مجازات مقرر در این قانون، از معافیت‌های مالیاتی منابع مختلف درآمدی سال مورد مراجعه محروم می‌شوند.

تبصره ۴

آیین‌نامه اجرایی موضوع این ماده به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور ظرف مدت سه ‌ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون (۱۳۹۵/۱/۱) مشترکا به‌تصویب وزیران امور اقتصادی و دارایی و دادگستری می‌رسد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید برای کنترل دفاتر، اسناد و مدارک مودیان (چه دستی و چه ماشینی) و نظارت بر اجرای قوانین مالیاتی، واحدی به نام «واحد بازرسی مالیاتی» در سازمان امور مالیاتی کشور ایجاد می‌شود. این واحد با ارجاع رئیس کل سازمان یا افراد مجاز از طرف او، هیئت‌های بازرسی را اعزام می‌کند. بر اساس متن، اعزام این هیئت‌ها با مجوز مرجع صالح قضایی و با عضویت نماینده دادستان یا دادگستری انجام می‌شود و آن‌ها به اقامتگاه قانونی، محل فعالیت و محل نگهداری دفاتر، اسناد، مدارک و تجهیزات مودی می‌روند و همه را بازرسی می‌کنند. اگر لازم باشد، با ارائه رسید، این موارد را به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط منتقل می‌کنند؛ آن اداره هم مکلف است حداکثر ظرف دو هفته آن‌ها را به مودی برگرداند.

تبصره ۱ می‌گوید بازرسی شامل همه دفاتر، اسناد، مدارک و سوابق مالی مربوط به مالیات‌های موضوع این قانون و مالیات بر ارزش افزوده است. تبصره ۲ می‌گوید اگر در بازرسی، مدارکی درباره کتمان واقعیت در مالیات بر واردات کشف شود، موضوع از طریق اداره امور مالیاتی به مراجع قانونی ذی‌ربط اعلام می‌شود. تبصره ۳ مودیان را به همکاری با این هیئت‌ها مکلف می‌کند و می‌گوید باید دفاتر، اسناد، مدارک، سوابق مالی، تجهیزات نگهداری و دستورالعمل کار و رمز دسترسی را در اختیار هیئت‌ها بگذارند. اگر مودی استنکاف کند، علاوه بر مجازات مقرر در این قانون، از معافیت‌های مالیاتی منابع مختلف درآمدی سال مورد مراجعه محروم می‌شود.

تبصره ۴ می‌گوید آیین‌نامه اجرایی این ماده به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور، ظرف سه ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون (۱۳۹۵/۱/۱)، مشترکاً به تصویب وزیران امور اقتصادی و دارایی و دادگستری می‌رسد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی یک مودی مالیاتی است. هیئت بازرسی با مجوز مرجع صالح قضایی و با عضویت نماینده دادستان یا دادگستری به محل فعالیت او می‌رود و دفاتر و اسنادش را بازرسی می‌کند. اگر برخی مدارک را با رسید به اداره امور مالیاتی ببرند، آن اداره باید حداکثر ظرف دو هفته آن‌ها را به علی برگرداند.
فرض کنید مریم از دادن رمز دسترسی به اسناد ماشینی به هیئت بازرسی خودداری می‌کند. بر اساس تبصره ۳، علاوه بر مجازات مقرر در این قانون، از معافیت‌های مالیاتی منابع مختلف درآمدی سال مورد مراجعه محروم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

هیئت بازرسی با چه شرطی می‌تواند به محل مودی برود؟

بر اساس این متن، اعزام هیئت‌های بازرسی با مجوز مرجع صالح قضایی و با عضویت نماینده دادستان یا دادگستری انجام می‌شود و این کار حسب ارجاع رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا اشخاص مجاز از طرف وی است.

اگر دفاتر و مدارک مودی به اداره امور مالیاتی منتقل شود، چه مدت باید برگردد؟

اداره امور مالیاتی ذی‌ربط مکلف است دفاتر، اسناد و مدارک منتقل‌شده را حداکثر ظرف مدت دو هفته به مودی عودت دهد.

اگر مودی با هیئت بازرسی همکاری نکند چه می‌شود؟

مودی در صورت استنکاف، علاوه بر شمول مجازات مقرر در این قانون، از معافیت‌های مالیاتی منابع مختلف درآمدی سال مورد مراجعه محروم می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیاتهای مستقیم ←