‌ماده ۱۴۹ فصل دوم قانون مالیاتهای مستقیم

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

آن قسمت از دارایی‌های استهلاک‌پذیر که بر اثر به‌کارگیری یا گذشت زمان یا سایر عوامل و بدون توجه به تغییر قیمتها ارزش آن تقلیل می‌یابد و همچنین هزینه‌های تاسیس، قابل استهلاک بوده و هزینه استهلاک آنها جزء هزینه‌های قابل قبول مالیاتی تلقی می‌شود. مقررات مربوط به استهلاک‌های دارایی‌های استهلاک‌پذیر شامل جداول استهلاک‌ها و چگونگی اجرای آن با رعایت استانداردهای حسابداری توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه می‌شود و ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به‌تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

تبصره ۱

افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی دارایی های اشخاص حقوقی، با رعایت استانداردهای حسابداری مشمول پرداخت مالیات بر درآمد نیست و هزینه استهلاک ناشی از افزایش تجدید ارزیابی نیز به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی نمی‌شود. در زمان فروش یا معاوضه دارایی‌های تجدید ارزیابی شده، مابه‌التفاوت قیمت فروش و ارزش دفتری بدون اعمال تجدید ارزیابی در محاسبه درآمد مشمول مالیات منظور می‌شود. آیین‌نامه اجرایی این تبصره درمورد نحوه تجدید ارزیابی، فروش و استهلاک دارایی‌های تجدید ارزیابی شده و سایر الزامات و ترتیبات اجرایی که با رعایت استانداردهای حسابداری تهیه می‌شود، به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون (۱۳۹۵/۱/۱) به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

تبصره ۲

در صورتی که بر اثر فروش مال قابل استهلاک یا مسلوب‌المنفعه شدن ماشین آلات، زیانی متوجه موسسه گردد، زیان حاصل معادل ارزش مستهلک نشده دارایی منهای حاصل فروش (در صورت فروش) یکجا قابل احتساب در حساب سود و زیان همان سال است. حکم این تبصره در مورد دارایی‌های تجدید ارزیابی شده نسبت به ارزش دفتری بدون اعمال تجدید ارزیابی جاری است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۱۴۹ می‌گوید بخشی از دارایی‌های استهلاک‌پذیر که در اثر استفاده، گذشت زمان یا عوامل دیگر — بدون توجه به تغییر قیمت‌ها — ارزشش کم می‌شود، قابل استهلاک است. هزینه‌های تأسیس هم قابل استهلاک است و هزینه استهلاک این دارایی‌ها جزء هزینه‌های قابل قبول مالیاتی به حساب می‌آید. مقررات مربوط به جدول‌های استهلاک و نحوه اجرای آن، با رعایت استانداردهای حسابداری، توسط سازمان امور مالیاتی تهیه می‌شود و ظرف شش ماه از تصویب این قانون به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

تبصره ۱ درباره تجدید ارزیابی دارایی‌های اشخاص حقوقی است. افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی، با رعایت استانداردهای حسابداری، مشمول پرداخت مالیات بر درآمد نیست؛ اما هزینه استهلاک ناشی از همین افزایش، هزینه قابل قبول مالیاتی نیست. هنگام فروش یا معاوضه دارایی تجدید ارزیابی‌شده، مابه‌التفاوت قیمت فروش و ارزش دفتری بدون اعمال تجدید ارزیابی در محاسبه درآمد مشمول مالیات لحاظ می‌شود. آیین‌نامه اجرایی این تبصره هم با رعایت استانداردهای حسابداری، به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و ظرف شش ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون (۱۳۹۵/۱/۱) به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.

تبصره ۲ می‌گوید اگر در اثر فروش مال قابل استهلاک یا مسلوب‌المنفعه شدن ماشین‌آلات، زیانی به موسسه برسد، زیان معادل ارزش مستهلک‌نشده دارایی منهای حاصل فروش (در صورت فروش) یک‌جا در حساب سود و زیان همان سال قابل احتساب است. این حکم درباره دارایی‌های تجدید ارزیابی‌شده نسبت به ارزش دفتری بدون اعمال تجدید ارزیابی جاری است.

مصادیق واقعی

شرکتی ماشینی برای تولید خریده است. با گذشت زمان و استفاده، ارزش ماشین کم می‌شود. هزینه استهلاک آن، طبق این ماده، جزء هزینه‌های قابل قبول مالیاتی است.
اگر همان ماشین فروخته شود یا از کار بیفتد و زیانی به موسسه وارد شود، طبق تبصره ۲ زیان معادل ارزش مستهلک‌نشده دارایی منهای حاصل فروش، یک‌جا در حساب سود و زیان همان سال قابل احتساب است.

سؤالات پرتکرار

اگر ارزش دارایی در تجدید ارزیابی بالا برود، آن افزایش مشمول مالیات بر درآمد است؟

طبق تبصره ۱، افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی دارایی‌های اشخاص حقوقی، با رعایت استانداردهای حسابداری، مشمول پرداخت مالیات بر درآمد نیست.

هزینه استهلاک ناشی از افزایش تجدید ارزیابی، هزینه قابل قبول مالیاتی است؟

نه؛ طبق تبصره ۱، هزینه استهلاک ناشی از افزایش تجدید ارزیابی به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی نمی‌شود.

اگر ماشین‌آلات از کار بیفتد یا فروخته شود و موسسه زیان کند، این زیان چگونه محاسبه می‌شود؟

طبق تبصره ۲، زیان معادل ارزش مستهلک‌نشده دارایی منهای حاصل فروش (در صورت فروش) یک‌جا قابل احتساب در حساب سود و زیان همان سال است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیاتهای مستقیم ←