ماده ۱۰۳ ‌فصل چهارم قانون مالیاتهای مستقیم

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

وکلای دادگستری و کسانی که در محاکم اختصاصی وکالت می‌کنند مکلف‌­اند در وکالت­‌نامه‌های خود رقم حق‌ الوکاله‌ها را قید نمایند و معادل ‌پنج درصد (۵%) آن بابت علی‌الحساب مالیاتی روی وکالت­ نامه تمبر الصاق و ابطال نمایند که در هر حال مبلغ تمبر حسب مورد نباید کمتر از میزان مقرر در زیر ‌باشد: ‌الف- در دعاوی و اموری که خواسته آنها مالی است پنج درصد (۵%) حق‌الوکاله مقرر در تعرفه برای هر مرحله. ب- در مواردی که موضوع وکالت مالی نباشد یا تعیین بهای خواسته قانونا لازم نیست و همچنین در دعاوی کیفری که تعیین حق‌الوکاله به نظر‌ دادگاه است پنج درصد (۵%) حداقل حق‌الوکاله مقرر در آیین‌نامه حق‌الوکاله برای هر مرحله. ج- در دعاوی کیفری نسبت به مورد ادعای خصوصی که مالی باشد بر ­طبق مفاد حکم بند (الف) این ماده. د- در مورد دعاوی و اختلافات مالی که در مراجع اختصاصی غیرقضایی رسیدگی و حل و فصل می‌شود و برای حق‌الوکاله آنها تعرفه خاصی‌ مقرر نشده است از قبیل اختلافات مالیاتی و عوارض توسعه معابر شهرداری و نظایر آنها میزان حق‌الوکاله صرفا از لحاظ مالیاتی به شرح زیر: ‌تا ده میلیون (۱۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال مابه‌الاختلاف، پنج درصد (۵%); تا سی میلیون (۳۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال مابه‌الاختلاف، چهار درصد (۴%) نسبت به مازاد ده میلیون (۱۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال. از سی میلیون (۳۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال مابه‌الاختلاف به بالا سه درصد (۳%) نسبت به مازاد سی میلیون (۳۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال منظور می‌شود و معادل پنج درصد (۵%) آن تمبر باطل خواهد شد. ‌مفاد این بند درباره اشخاصی که وکالتا در مراجع مذکور در این بند اقدام می‌نمایند (‌ولو اینکه وکیل دادگستری نباشند) نیز جاری است، جز در مورد کارمندان‌ مودی یا پدر- مادر- برادر- خواهر- پسر- دختر- نواده و همسر مودی.

تبصره

‌۱- در هر مورد که طبق مفاد این ماده عمل نشده باشد وکالت وکیل با رعایت مقررات قانون آیین‌ دادرسی مدنی در هیچ‌یک از دادگاه‌ها‌ و مراجع مزبور قابل قبول نخواهد بود مگر در مورد وکالت‌های مرجوعه از طرف وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و شرکت‌های دولتی و شهرداریها و‌ موسسات وابسته به دولت و شهرداریها که محتاج به ابطال تمبر روی وکالت­نامه نمی‌باشند. ‌تبصره ‌۲- وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و شرکت‌های دولتی و شهرداریها و موسسات وابسته به دولت و شهرداریها مکلف ­اند از وجوهی که‌ بابت حق‌الوکاله به وکلا پرداخت می‌کنند پنج درصد (۵%) آن را کسر و بابت علی‌الحساب مالیاتی وکیل تا پایان ماه بعد به اداره امور مالیاتی محل پرداخت نمایند. ‌تبصره ‌۳- در صورتی که پس از ابطال تمبر تعقیب دعوی به وکیل دیگری واگذار شود وکیل جدید مکلف به ابطال تمبر روی وکالت­نامه مربوط‌ نخواهد بود. ‌تبصره ۴- در مواردی که دادگاه‌ها حق‌الوکاله یا خسارت حق‌الوکاله را بیشتر یا کمتر از مبلغی که ماخذ ابطال تمبر روی وکالت­نامه قرار گرفته است‌ تعیین نمایند مدیران دفتر دادگاه‌ها مکلفند میزان مورد حکم قطعی را به اداره امور مالیاتی مربوط اطلاع دهند تا مابه‌التفاوت مورد محاسبه قرار گیرد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مالیات حرفهٔ وکالت است. طبق آن، وکیل دادگستری (و کسی که در محاکم اختصاصی وکالت می‌کند) باید مبلغ حق‌الوکاله را در خود وکالت‌نامه بنویسد و به‌عنوان علی‌الحساب مالیات، معادل ۵٪ آن روی وکالت‌نامه تمبر بچسباند و باطل کند. این مبلغ تمبر در هیچ حالتی نباید از حدهای گفته‌شده در بندهای الف تا د کمتر باشد؛ مثلاً در دعاوی مالی ۵٪ حق‌الوکالهٔ تعرفه‌ای هر مرحله، و در امور غیرمالی یا کیفری که حق‌الوکاله را دادگاه تعیین می‌کند ۵٪ حداقل حق‌الوکالهٔ مقرر در آیین‌نامهٔ حق‌الوکاله.

بند «د» برای دعاوی و اختلافات مالی در مراجع اختصاصی غیرقضایی (مثل اختلافات مالیاتی و عوارض توسعهٔ معابر شهرداری) که تعرفهٔ خاصی ندارند، نحوهٔ محاسبهٔ حق‌الوکاله «فقط از لحاظ مالیاتی» را به‌صورت پله‌ای تعیین کرده است: تا ده میلیون ریال ۵٪، تا سی میلیون ریال ۴٪ نسبت به مازاد ده میلیون ریال، و از سی میلیون ریال به بالا ۳٪ نسبت به مازاد سی میلیون ریال؛ و ۵٪ آن مبلغ هم به‌صورت تمبر باطل می‌شود. همین حکم برای کسانی که وکالتاً در آن مراجع اقدام می‌کنند هم جاری است، حتی اگر وکیل دادگستری نباشند، به‌جز دربارهٔ کارمندان خودِ مودی یا بستگان نزدیک او که در متن نام برده شده‌اند.

چهار تبصره هم دارد: (۱) اگر به این ماده عمل نشود، وکالت در دادگاه‌ها و مراجع مزبور پذیرفته نمی‌شود، مگر وکالت‌های ارسالی از سوی وزارتخانه‌ها و موسسات و شرکت‌های دولتی و شهرداری‌ها و موسسات وابسته که نیازی به ابطال تمبر ندارند. (۲) دستگاه‌های دولتی و شهرداری‌ها باید از حق‌الوکاله‌ای که به وکلا می‌پردازند ۵٪ کسر و تا پایان ماه بعد به ادارهٔ امور مالیاتی محل بپردازند. (۳) اگر پس از ابطال تمبر، دعوا به وکیل دیگری واگذار شود، وکیل جدید لازم نیست دوباره تمبر باطل کند. (۴) اگر دادگاه حق‌الوکاله یا خسارت آن را بیشتر یا کمتر از مبلغی که مبنای ابطال تمبر بوده تعیین کند، مدیران دفتر دادگاه‌ها باید مبلغ حکم قطعی را به ادارهٔ امور مالیاتی اطلاع دهند تا مابه‌التفاوت محاسبه شود.

مصادیق واقعی

علی برای طرح یک دعوای مالی به وکیل مراجعه می‌کند. وکیل باید رقم حق‌الوکاله را در وکالت‌نامه بنویسد و معادل ۵٪ آن را روی وکالت‌نامه تمبر باطل کند؛ و این مبلغ نباید از ۵٪ حق‌الوکالهٔ تعرفه‌ای همان مرحله کمتر باشد.
مریم در یک اختلاف مالیاتی که در مراجع اختصاصی غیرقضایی رسیدگی می‌شود وکالت می‌دهد. اگر برای این کار تعرفهٔ خاصی مقرر نشده باشد، حق‌الوکاله فقط از لحاظ مالیاتی بر اساس پله‌های بند «د» محاسبه می‌شود و ۵٪ آن تمبر باطل می‌گردد.

سؤالات پرتکرار

اگر وکیل مبلغ حق‌الوکاله را در وکالت‌نامه ننویسد یا تمبر نزند چه می‌شود؟

طبق تبصرهٔ ۱، در هر موردی که به این ماده عمل نشده باشد، وکالت وکیل با رعایت مقررات قانون آیین دادرسی مدنی در هیچ‌یک از دادگاه‌ها و مراجع مزبور پذیرفته نمی‌شود؛ به‌جز وکالت‌های ارسالی از طرف وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و شرکت‌های دولتی و شهرداری‌ها و موسسات وابسته که نیازی به ابطال تمبر روی وکالت‌نامه ندارند.

اگر پرونده به وکیل دیگری واگذار شود، وکیل جدید هم باید تمبر باطل کند؟

طبق تبصرهٔ ۳، اگر پس از ابطال تمبر تعقیب دعوا به وکیل دیگری واگذار شود، وکیل جدید مکلف به ابطال تمبر روی وکالت‌نامهٔ مربوط نخواهد بود.

اگر دادگاه حق‌الوکاله را بیشتر یا کمتر از مبلغی که تمبر بر اساس آن باطل شده تعیین کند، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق تبصرهٔ ۴، مدیران دفتر دادگاه‌ها مکلف‌اند میزان مورد حکم قطعی را به ادارهٔ امور مالیاتی مربوط اطلاع دهند تا مابه‌التفاوت مورد محاسبه قرار گیرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیاتهای مستقیم ←