ماده ۱۰۲ ‌فصل چهارم قانون مالیاتهای مستقیم

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مضاربه‌، عامل (مضارب‌) مکلف است در موقع ‌تسلیم اظهارنامه علاوه بر پرداخت مالیات خود مالیات درآمد سهم ‌صاحب سرمایه را بدون رعایت معافیت ماده (۱۰۱) این قانون کسر و به عنوان مالیات علی‌الحساب صاحب سرمایه به حساب مالیاتی ‌واریز و رسید آن را به اداره امور مالیاتی ذیربط و صاحب سرمایه ارائه ‌نماید.

تبصره

در صورتی که صاحب سرمایه بانک باشد تکلیف‌کسر مالیات صاحب سرمایه از عامل یا مضارب ساقط است‌.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مالیات درآمدی است که از قرارداد مضاربه به دست می‌آید. در مضاربه یک طرف سرمایه می‌گذارد (صاحب سرمایه) و طرف دیگر با آن کار می‌کند (عامل یا مضارب). بر اساس این ماده، عامل هنگام تسلیم اظهارنامه مالیاتی دو کار باید انجام دهد: اول اینکه مالیات خودش را بپردازد، و دوم اینکه مالیات مربوط به سهم درآمد صاحب سرمایه را هم کسر کند و آن را به عنوان مالیات علی‌الحساب صاحب سرمایه به حساب مالیاتی واریز کند. («علی‌الحساب» یعنی این پرداخت مقدماتی است و بعداً حساب صاحب سرمایه با آن تسویه می‌شود.) نکته مهم این است که در این کسر، معافیت ماده (۱۰۱) این قانون رعایت نمی‌شود؛ این متن توضیح نمی‌دهد که ماده ۱۰۱ چه می‌گوید و فقط به آن ارجاع داده است. عامل همچنین باید رسید این واریز را به اداره امور مالیاتی مربوط و به خود صاحب سرمایه ارائه کند.

تبصره این ماده یک استثنا دارد: اگر صاحب سرمایه یک بانک باشد، دیگر عامل (مضارب) وظیفه ندارد مالیات صاحب سرمایه را کسر کند؛ این تکلیف از او برداشته شده است.

مصادیق واقعی

علی سرمایه‌ای در اختیار مریم می‌گذارد تا با آن کار کند و سود را تقسیم کنند (مضاربه). وقتی مریم اظهارنامه مالیاتی می‌دهد، باید مالیات خودش را بپردازد و علاوه بر آن، مالیات سهم درآمد علی را هم کسر کند، به عنوان مالیات علی‌الحساب علی به حساب مالیاتی واریز کند و رسید آن را به اداره مالیات و به علی بدهد.
فرض کنید صاحب سرمایه در همان قرارداد، یک بانک باشد. در این حالت، مریم (عامل) وظیفه‌ای برای کسر مالیات صاحب سرمایه (بانک) ندارد، چون تبصره ماده می‌گوید این تکلیف در چنین حالتی برداشته شده است.

سؤالات پرتکرار

اگر من عامل (مضارب) باشم، هنگام تسلیم اظهارنامه چه وظیفه‌ای دارم؟

بر اساس این ماده، علاوه بر پرداخت مالیات خودتان، باید مالیات درآمد سهم صاحب سرمایه را هم کسر کنید و آن را به عنوان مالیات علی‌الحساب صاحب سرمایه به حساب مالیاتی واریز کنید و رسید آن را به اداره امور مالیاتی مربوط و به صاحب سرمایه ارائه دهید.

آیا در این کسر مالیات، معافیت ماده ۱۰۱ رعایت می‌شود؟

نه؛ متن ماده صریحاً می‌گوید مالیات سهم صاحب سرمایه بدون رعایت معافیت ماده (۱۰۱) این قانون کسر می‌شود. این متن توضیح نمی‌دهد که خود ماده ۱۰۱ چه محتوایی دارد و فقط به آن ارجاع داده است.

اگر صاحب سرمایه یک بانک باشد، چه تغییری ایجاد می‌شود؟

طبق تبصره این ماده، در این حالت تکلیف کسر مالیات صاحب سرمایه از عامل یا مضارب برداشته شده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیاتهای مستقیم ←