این ماده دربارهٔ مالیات بر «عایدی سرمایه» (سود حاصل از فروش یا انتقال دارایی) برای اشخاص غیرتجاری است. طبق خود ماده، اگر دارایی موضوع ماده ۴۶ را یک سال یا بیشتر نگه داشته باشید و بعد انتقال دهید، سود آن با نرخی که در ماده ۱۳۱ آمده مالیات میخورد. اما اگر کمتر از یک سال نگه داشته باشید، طبق تبصره ۱، همین سود با نرخی ده واحد درصد بیشتر از بالاترین نرخ ماده ۱۳۱ مشمول مالیات میشود.
تبصرهها چند تخفیف و قاعدهٔ محاسباتی اضافه میکنند: سود ناشی از تورم (تفاوت قیمت خرید تعدیلشده با قیمت خرید) از سود مشمول مالیات کسر میشود (تبصره ۲)؛ زیان انتقال دارایی فقط وقتی قابل استهلاک است که قیمت خرید از قیمت فروش بیشتر باشد (تبصره ۳)؛ برای املاک غیرمسکونی و حق واگذاری محل با دوره تملک بیش از دو سال، تا ده برابر معافیت ماده ۸۴ کسر میشود، به شرط آنکه در یک سال از هر پنج سال از این معافیت استفاده شود (تبصره ۴).
همچنین در برخی موارد مالیات نقل و انتقال با مالیات بر عایدی سرمایه مقایسه میشود و اگر بیشتر باشد، عایدی مشمول مالیات نمیشود و اگر کمتر باشد، مالیات نقل و انتقال پرداختی بهعنوان علیالحساب لحاظ میشود (تبصره ۵). برای داراییهای موروثی، مبنای دوره تملک، تاریخ فوت و مبنای قیمت خرید، ارزش روز دارایی در آن تاریخ طبق تبصره ۱ ماده ۴۸ است (تبصره ۶). در انتقال بلاعوض به خانواده و بستگان نزدیک، در انتقال بعدی، تاریخ تملک و قیمت خرید اولیه مبنا قرار میگیرد (تبصره ۷). زیان سرمایه با دوره تملک یک سال و بیشتر، در همان سال یا سالهای بعد قابل استهلاک است (تبصره ۸). اشخاص غیرتجاری بالای هجده سال سالانه تا اندازهٔ معافیت ماده ۸۴ از عایدی مشمول مالیات کسر میکنند (تبصره ۹) و آییننامهٔ اجرایی حداکثر تا یک سال پس از لازمالاجرا شدن ماده تهیه و به تصویب هیئت وزیران میرسد (تبصره ۱۰).