این ماده میگوید برخی اشخاص و نهادها حق ندارند اموال و داراییهای کسی که فوت کرده را پیش از گرفتن «گواهی پرداخت مالیات» به وارثان یا به کسی که به نفع او وصیت شده تحویل بدهند، به نام آنها ثبت کنند یا دربارهٔ آن اموال معامله انجام دهند. این اشخاص در شش گروه نام برده شدهاند؛ از جمله بانکها و موسسات مالی و اعتباری و شرکتها و اشخاص حقوقی که پول، سفته، جواهر یا مال دیگری از متوفی نزدشان است، ادارات ثبت اسناد و املاک، دفاتر اسناد رسمی، شرکتهایی که متوفی در آنها سهام یا سهمالشرکه دارد، شرکتهای کارگزاری و صندوقهای سرمایهگذاری و نهادهای مالی، و صندوقهای دادگستری و صندوقهای ادارات ثبت اسناد و املاک کشور.
اگر این اشخاص تخلف کنند، بر اساس همین متن، تا معادل ارزش مال مشمول وراث در پرداخت مالیات و جریمههای متعلق «مسئولیت تضامنی» دارند (یعنی طلبکار میتواند از هر یک از آنها تمام طلب را بخواهد) و جریمهای به میزان دو برابر مالیات متعلق هم باید بپردازند. اما خود متن دو استثنا هم آورده است: اشخاص موضوع بندهای (2) و (6) این ماده و اشخاص موضوع بندهای (1) و (2) ماده (2) این قانون. در مورد بانکها، شرکتها و موسسات دولتی، متخلف و شریکان و معاونان او هم مسئولیت تضامنی دارند. اینکه دقیقاً منظور از این استثناها چیست، از همین متن روشن نیست و متن به ماده (2) این قانون ارجاع داده است، بدون اینکه محتوای آن را توضیح بدهد.
همچنین گروهی از مراجع — مثل محاکم دادگستری، ادارات اجرای احکام، ادارات ثبت اسناد و املاک، سازمان اوقاف و امور خیریه، اداره سرپرستی صغار و محجورین، صندوقهای دادگستری، صندوقهای ادارات ثبت اسناد و املاک و اشخاص موضوع بندهای (1) و (2) ماده (2) این قانون — اگر در حوزهٔ وظایف قانونیشان حکمی دربارهٔ اموال متوفی صادر یا اجرا کنند، باید رونوشت یا تصویر آن حکم را ظرف ده روز پس از صدور یا اجرا برای سازمان امور مالیاتی کشور بفرستند. کارکنان مقصر این اشخاص حقوقی، اگر حکم را نفرستند یا گواهی مالیاتی نگیرند، علاوه بر مجازات تخلفات اداری و قانونی دستگاه خودشان، باید جزای نقدی معادل دو برابر خسارت وارده به دولت بپردازند که با اقامه دعوی از طرف سازمان امور مالیاتی کشور و به حکم مراجع قضایی ذیربط تعیین میشود؛ این حکم دربارهٔ شریکان و معاونان متخلفان هم اجرا میشود. در تبصره ۱ به سازمان امور مالیاتی کشور اجازه داده شده اشخاصی که اموال موضوع بند (1) ماده (17) این قانون را نزد خود دارند مکلف کند پیش از پرداخت یا تحویل آن اموال به وراث، مالیات متعلق را کسر و تا آخر ماه بعد به حساب سازمان واریز کنند و بقیه را به وراث یا ذینفعان دیگر بدهند؛ در این صورت باید مشخصات وراث یا ذینفعان و مبالغ پرداختی را هم در همان مدت به سازمان اعلام کنند. تبصره ۲ میگوید آییننامه اجرایی این ماده به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به تصویب هیات وزیران میرسد.