ماده ۳۴ فصل چهارم قانون مالیاتهای مستقیم

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱

اشخاص زیر مجاز نیستند قبل از اخذ گواهی پرداخت مالیات مربوط موضوع این قانون، اموال و دارایی‌­های متوفی را به وراث یا موصی­‌له تسلیم کنند و یا به نام آنها ثبت و یا معاملاتی راجع به اموال و دارایی‌های مزبور انجام دهند: ۱- بانکها و سایر موسسات مالی و اعتباری، شرکتها، موسسات، نهادهای عمومی غیردولتی و سایر اشخاص حقوقی دولتی و غیر دولتی که وجوه نقد یا سفته یا جواهر و یا هر نوع مال دیگر از متوفی نزد خود دارند. ۲- ادارات ثبت اسناد و املاک موقعی که مال غیر منقول را به اسم وراث یا موصی ­له ثبت می­ نمایند. ۳- دفاتر اسناد رسمی موقعی که می ­خواهند تقسیم‌نامه یا هر نوع معامله وراث راجع به اموال و دارایی‌های متوفی را ثبت نمایند. ۴- شرکت هایی که متوفی در آنها مالک سهام یا سهم الشرکه می­ باشد. ۵- شرکت های کارگزاری، صندوق‌های سرمایه گذاری و سایر نهادهای مالی ۶- صندوق‌های دادگستری و صندوق‌های ادارات ثبت اسناد و املاک کشور اشخاص مذکور در بندهای یادشده (به‌استثنای اشخاص موضوع بندهای (۲) و (۶) این ماده و اشخاص موضوع بندهای (۱) و (۲) ماده (۲) این قانون) در صورت تخلف علاوه بر اینکه تا معادل ارزش مال مشمول وراث نسبت به پرداخت مالیات و جرائم متعلق مسئولیت تضامنی دارند، مشمول جریمه‌ای به میزان دو برابر مالیات متعلق نیز خواهند بود. در مورد بانکها، شرکتها و موسسات دولتی، متخلف و شرکا و معاونان وی در تخلف نیز مسئولیت تضامنی خواهند داشت. محاکم دادگستری، ادارات اجرای احکام دادگستری، ادارات ثبت اسناد و املاک کشور، سازمان اوقاف و امور خیریه و اداره سرپرستی صغار و محجورین، صندوق‌های دادگستری، صندوق‌های ادارات ثبت اسناد و املاک کشور و اشخاص موضوع بندهای (۱) و (۲) ماده (۲) این قانون در صورتی که در حیطه وظایف قانونی خود حکمی را در خصوص اموال و دارایی‌های متوفی صادر یا اجراء نمایند، موظفند رونوشت یا تصویر آن حکم را ظرف مهلت ده روز حسب مورد پس از صدور یا اجراء به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند. کارکنان مقصر کلیه اشخاص حقوقی مذکور، در صورت عدم ارسال حکم یا عدم اخذ مفاصای مالیاتی، علاوه بر مجازات مربوط به تخلفات اداری و قانونی دستگاه مربوط به خود، مکلف به پرداخت جزای نقدی معادل دو برابر خسارت وارده به دولت با اقامه دعوی از طرف سازمان امور مالیاتی کشور به موجب حکم مراجع قضایی ذی‌ربط خواهند بود. این حکم در مورد شرکا و معاونان متخلفان مذکور نیز مجری است.

تبصره

‌۱- سازمان امور مالیاتی کشور می ­تواند اشخاصی را که اموال موضوع بند (۱) ماده (۱۷) این قانون را نزد خود دارند مکلف نماید قبل از پرداخت یا تحویل اموال مزبور به وراث، مالیات متعلق را کسر و تا آخر ماه بعد از پرداخت به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز و مابقی آن را به وراث یا ذی­نفعان دیگر پرداخت نمایند. در این صورت، اشخاص مذکور مکلفند مشخصات وراث یا ذی­نفعان دیگر و مبالغ پرداختی را ظرف مدت مذکور به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کنند.

تبصره

‌۲- آیین‌نامه اجرایی این ماده به‌پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی ظرف مدت شش ماه پس از تصویب این قانون به‌ تصویب هیات‌ وزیران خواهد رسید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید برخی اشخاص و نهادها حق ندارند اموال و دارایی‌های کسی که فوت کرده را پیش از گرفتن «گواهی پرداخت مالیات» به وارثان یا به کسی که به نفع او وصیت شده تحویل بدهند، به نام آن‌ها ثبت کنند یا دربارهٔ آن اموال معامله انجام دهند. این اشخاص در شش گروه نام برده شده‌اند؛ از جمله بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری و شرکت‌ها و اشخاص حقوقی که پول، سفته، جواهر یا مال دیگری از متوفی نزدشان است، ادارات ثبت اسناد و املاک، دفاتر اسناد رسمی، شرکت‌هایی که متوفی در آن‌ها سهام یا سهم‌الشرکه دارد، شرکت‌های کارگزاری و صندوق‌های سرمایه‌گذاری و نهادهای مالی، و صندوق‌های دادگستری و صندوق‌های ادارات ثبت اسناد و املاک کشور.

اگر این اشخاص تخلف کنند، بر اساس همین متن، تا معادل ارزش مال مشمول وراث در پرداخت مالیات و جریمه‌های متعلق «مسئولیت تضامنی» دارند (یعنی طلبکار می‌تواند از هر یک از آن‌ها تمام طلب را بخواهد) و جریمه‌ای به میزان دو برابر مالیات متعلق هم باید بپردازند. اما خود متن دو استثنا هم آورده است: اشخاص موضوع بندهای (2) و (6) این ماده و اشخاص موضوع بندهای (1) و (2) ماده (2) این قانون. در مورد بانک‌ها، شرکت‌ها و موسسات دولتی، متخلف و شریکان و معاونان او هم مسئولیت تضامنی دارند. اینکه دقیقاً منظور از این استثناها چیست، از همین متن روشن نیست و متن به ماده (2) این قانون ارجاع داده است، بدون اینکه محتوای آن را توضیح بدهد.

همچنین گروهی از مراجع — مثل محاکم دادگستری، ادارات اجرای احکام، ادارات ثبت اسناد و املاک، سازمان اوقاف و امور خیریه، اداره سرپرستی صغار و محجورین، صندوق‌های دادگستری، صندوق‌های ادارات ثبت اسناد و املاک و اشخاص موضوع بندهای (1) و (2) ماده (2) این قانون — اگر در حوزهٔ وظایف قانونی‌شان حکمی دربارهٔ اموال متوفی صادر یا اجرا کنند، باید رونوشت یا تصویر آن حکم را ظرف ده روز پس از صدور یا اجرا برای سازمان امور مالیاتی کشور بفرستند. کارکنان مقصر این اشخاص حقوقی، اگر حکم را نفرستند یا گواهی مالیاتی نگیرند، علاوه بر مجازات تخلفات اداری و قانونی دستگاه خودشان، باید جزای نقدی معادل دو برابر خسارت وارده به دولت بپردازند که با اقامه دعوی از طرف سازمان امور مالیاتی کشور و به حکم مراجع قضایی ذی‌ربط تعیین می‌شود؛ این حکم دربارهٔ شریکان و معاونان متخلفان هم اجرا می‌شود. در تبصره ۱ به سازمان امور مالیاتی کشور اجازه داده شده اشخاصی که اموال موضوع بند (1) ماده (17) این قانون را نزد خود دارند مکلف کند پیش از پرداخت یا تحویل آن اموال به وراث، مالیات متعلق را کسر و تا آخر ماه بعد به حساب سازمان واریز کنند و بقیه را به وراث یا ذی‌نفعان دیگر بدهند؛ در این صورت باید مشخصات وراث یا ذی‌نفعان و مبالغ پرداختی را هم در همان مدت به سازمان اعلام کنند. تبصره ۲ می‌گوید آیین‌نامه اجرایی این ماده به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

مصادیق واقعی

علی فوت کرده و پدرش نزد یک بانک حساب داشته است. طبق این ماده، آن بانک نمی‌تواند پول را پیش از اخذ گواهی پرداخت مالیات به علی (به عنوان وارث) تحویل بدهد.
مریم می‌خواهد تقسیم‌نامه اموال پدر فوت‌شده‌اش را در دفتر اسناد رسمی ثبت کند. طبق بند 3 این ماده، دفتر اسناد رسمی پیش از اخذ گواهی پرداخت مالیات مجاز به ثبت آن نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر بانک بدون گرفتن گواهی پرداخت مالیات، پول متوفی را به وارث بدهد، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس همین متن، بانک تا معادل ارزش مال مشمول وراث در پرداخت مالیات و جریمه‌های متعلق مسئولیت تضامنی دارد و جریمه‌ای به میزان دو برابر مالیات متعلق هم مشمول می‌شود. متن دو استثنا (اشخاص موضوع بندهای 2 و 6 این ماده و اشخاص موضوع بندهای 1 و 2 ماده 2 این قانون) ذکر کرده که محتوای آن ماده در این متن نیامده است.

مهلت فرستادن رونوشت یا تصویر حکم دربارهٔ اموال متوفی به سازمان امور مالیاتی چقدر است؟

طبق همین متن، ده روز؛ حسب مورد پس از صدور یا پس از اجرای حکم.

اگر کارمند یکی از این نهادها حکم را نفرستد یا گواهی مالیاتی نگیرد، چه مجازاتی دارد؟

متن می‌گوید علاوه بر مجازات مربوط به تخلفات اداری و قانونی دستگاه خودش، مکلف به پرداخت جزای نقدی معادل دو برابر خسارت وارده به دولت است که با اقامه دعوی از طرف سازمان امور مالیاتی کشور و به موجب حکم مراجع قضایی ذی‌ربط تعیین می‌شود. این حکم دربارهٔ شریکان و معاونان متخلفان هم اجرا می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مالیاتهای مستقیم ←