‌ماده ۵۳ فصل پنجم قانون شرکت‌های تعاونی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

محجور یا ورشکسته به تقصیر و کسی که به علت ارتکاب بجنایت یا یکی از جنحه‌ های موثر سابقه محکومیت دارد نمیتواند سمت‌ عضویت در هیئت مدیره و بازرس و مدیرعامل شرکت را داشته باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید سه دسته از افراد نمی‌توانند در یک شرکت تعاونی سمت «عضو هیئت مدیره»، «بازرس» یا «مدیرعامل» داشته باشند. دسته اول کسی است که «محجور» است؛ یعنی به دلیل صغر سن یا وضعیت ذهنی، خودش حق تصمیم‌گیری مالی و حقوقی مستقل ندارد و شخص دیگری به‌جای او تصمیم می‌گیرد. دسته دوم کسی است که «ورشکسته به تقصیر» شناخته شده؛ متن توضیح نمی‌دهد این وضعیت چطور تعیین می‌شود و فقط همین عنوان را آورده است.

دسته سوم کسی است که سابقهٔ محکومیت کیفری دارد؛ اما فقط برای ارتکاب «جنایت» یا یکی از «جنحه‌های موثر». متن مشخص نمی‌کند کدام جنحه‌ها «موثر» شمرده می‌شوند و این نکته در همین ماده روشن نشده است؛ پس تشخیص مصداق آن با این متن ممکن نیست.

نکته مهم این است که این منع فقط دربارهٔ سه سمت گفته‌شده (عضو هیئت مدیره، بازرس، مدیرعامل) است و متن دربارهٔ سایر سمت‌ها یا دربارهٔ عضویت ساده به‌عنوان عضو عادی شرکت تعاونی چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

مریم می‌خواهد در مجمع عمومی یک شرکت تعاونی به‌عنوان عضو هیئت مدیره انتخاب شود، اما چون محجور است و برای او قیم تعیین شده، طبق این ماده نمی‌تواند این سمت را بگیرد.
علی که با حکم مرجع مربوط «ورشکسته به تقصیر» شناخته شده، می‌خواهد مدیرعامل یک شرکت تعاونی شود؛ این ماده می‌گوید چنین سمتی برای او ممکن نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر سابقهٔ محکومیت کیفری داشته باشم، حتماً نمی‌توانم عضو هیئت مدیره تعاونی شوم؟

نه همیشه؛ طبق همین متن، فقط محکومیت به «جنایت» یا به یکی از «جنحه‌های موثر» مانع می‌شود. متن مشخص نمی‌کند کدام جنحه «موثر» است.

این محدودیت شامل عضویت عادی در شرکت تعاونی هم می‌شود؟

متن فقط سه سمت «عضو هیئت مدیره»، «بازرس» و «مدیرعامل» را نام برده و دربارهٔ عضویت عادی چیزی نگفته است.

«محجور» یعنی چه؟

کسی که به‌خاطر وضعیتی مانند صغر سن یا مشکل ذهنی، خودش حق تصمیم‌گیری مستقل مالی و حقوقی ندارد و دیگری به‌جای او تصمیم می‌گیرد؛ متن همین واژه را به کار برده و توضیح بیشتری نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون شرکت‌های تعاونی ←
‌ماده ۵۳ فصل پنجم قانون شرکت‌های تعاونی — لویادسک