ماده ۱۲ قانون روابط موجر و مستاجر

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در موارد زیر مستاجر می‌تواند صدور حکم به فسخ اجاره را از دادگاه درخواست کند. ۱- در صورتی که عین مستاجره با اوصافی که در اجاره‌نامه قید شده منطبق نباشد. (‌با رعایت ماده ۴۱۵ قانون مدنی). ۲- اگر در اثنای مدت اجاره عیبی در عین مستاجره حادث شود که آن را از قابلیت انتفاع خارج نموده و رفع عیب مقدور نباشد. ۳- در مواردی که مطابق شرایط اجاره حق فسخ مستاجر تحقق یابد. ۴- در صورت فوت مستاجر در اثناء مدت اجاره و درخواست فسخ اجاره از طرف کلیه ورثه. ۵- هر‌گاه مورد اجاره کلاً یا جزئاً در معرض خرابی بوده و قابل تعمیر نباشد و یا برای بهداشت و سلامت مضر بوده و باید خراب شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده پنج حالت را نام می‌برد که در آن‌ها مستاجر می‌تواند از دادگاه بخواهد حکم به فسخ اجاره صادر کند. یعنی خود متن به مستاجر اجازه می‌دهد در این موارد موضوع را به دادگاه ببرد و درخواست فسخ اجاره کند.

حالت‌ها عبارت‌اند از: ۱) ملک با اوصافی که در اجاره‌نامه قید شده منطبق نباشد، با رعایت ماده ۴۱۵ قانون مدنی؛ ۲) در طول مدت اجاره عیبی در ملک پیدا شود که آن را از قابل استفاده بودن خارج کند و رفع عیب ممکن نباشد؛ ۳) مطابق شرایط اجاره، حق فسخ مستاجر به وجود آمده باشد؛ ۴) مستاجر در طول مدت اجاره فوت کند و کلیه ورثه درخواست فسخ کنند؛ ۵) ملک کلاً یا جزئاً در معرض خرابی باشد و قابل تعمیر نباشد، یا برای بهداشت و سلامت مضر باشد و باید خراب شود.

متن درباره محتوای ماده ۴۱۵ قانون مدنی توضیحی نمی‌دهد و فقط به آن ارجاع داده است. بند ۳ هم به شرایط اجاره ارجاع می‌دهد و خود این ماده آن شرایط را تعیین نکرده است. همچنین این ماده سخن از درخواست از دادگاه دارد و درباره اینکه اجاره خودبه‌خود فسخ می‌شود یا نه چیزی در آن گفته نشده است.

مصادیق واقعی

مریم خانه‌ای اجاره کرده که در اجاره‌نامه قید شده بود دو اتاق دارد، اما هنگام تحویل مشخص می‌شود فقط یک اتاق دارد. بر اساس بند ۱ این ماده، او می‌تواند از دادگاه درخواست فسخ اجاره کند، با رعایت ماده ۴۱۵ قانون مدنی.
علی مغازه‌ای را برای یک سال اجاره کرده است. در میانه مدت، سقف مغازه طوری خراب می‌شود که دیگر قابل استفاده نیست و تعمیر آن ممکن نیست. بر اساس بند ۲، علی می‌تواند از دادگاه درخواست فسخ اجاره کند.

سؤالات پرتکرار

اگر ملک با مشخصاتی که در اجاره‌نامه نوشته شده مطابق نباشد، مستاجر چه حقی دارد؟

بر اساس بند ۱ این ماده، مستاجر می‌تواند صدور حکم به فسخ اجاره را از دادگاه درخواست کند، با رعایت ماده ۴۱۵ قانون مدنی.

اگر مستاجر در مدت اجاره فوت کند، آیا ورثه می‌توانند درخواست فسخ اجاره بدهند؟

بر اساس بند ۴ این ماده، اگر مستاجر در اثنای مدت اجاره فوت کند و کلیه ورثه درخواست فسخ اجاره را بدهند، این مورد از مواردی است که می‌توان صدور حکم به فسخ اجاره را از دادگاه خواست. متن نمی‌گوید اجاره خودبه‌خود فسخ می‌شود.

اگر ملک برای بهداشت و سلامت مضر باشد و باید خراب شود، تکلیف چیست؟

بر اساس بند ۵ این ماده، اگر مورد اجاره کلاً یا جزئاً در معرض خرابی بوده و قابل تعمیر نباشد، یا برای بهداشت و سلامت مضر بوده و باید خراب شود، مستاجر می‌تواند از دادگاه درخواست فسخ اجاره کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون روابط موجر و مستاجر ←