ماده ۱۱۵ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مواردی که محکوم علیه در مقام اجرای احکام قطعی دیوان، به موانع قانونی استناد نماید و یا به جهتی امکان عملی اجرای حکم نباشد و این جهات به تشخیص دادرس اجرای احکام دیوان، موجه شناخته شود، از موارد اعاده دادرسی تلقی و پرونده به منظور رسیدگی به این جهات به شعبه صادرکننده رای قطعی ارجاع می‌گردد. شعبه مزبور در صورت تایید وجود مانع قانونی و یا عدم امکان اجرای حکم، رای مقتضی به جبران خسارت و یا تعیین جایگزین محکوم به صادر می‌نماید. در غیر این صورت قرار رد صادر و پرونده برای ادامه عملیات اجرائی به واحد اجرای احکام دیوان اعاده می‌شود. رای و یا قرار صادرشده در این مرحله قطعی است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مرحلهٔ اجرای حکم قطعی دیوان عدالت اداری است. اگر کسی که حکم علیه او صادر شده (محکوم‌علیه) در مرحلهٔ اجرا به مانع قانونی استناد کند، یا اجرای حکم عملاً امکان‌پذیر نباشد، دادرس اجرای احکام دیوان بررسی می‌کند که این جهات موجه است یا نه.

اگر دادرس اجرای احکام این جهات را موجه بداند، موضوع مانند اعاده دادرسی تلقی می‌شود و پرونده برای رسیدگی به همین جهات به شعبه‌ای که رای قطعی را صادر کرده ارجاع می‌شود.

آن شعبه اگر وجود مانع قانونی یا ناممکن بودن اجرای حکم را تایید کند، رای مناسب صادر می‌کند: یا جبران خسارت را تعیین می‌کند یا جایگزینی برای آنچه در حکم آمده مشخص می‌کند. اگر تایید نکند، قرار رد صادر می‌کند و پرونده برای ادامهٔ کارهای اجرایی به واحد اجرای احکام دیوان برمی‌گردد. رای یا قرار صادرشده در این مرحله قطعی است.

مصادیق واقعی

فرض کنید دیوان رای قطعی داده که یک اداره باید علی را به شغل قبلی‌اش برگرداند. اداره در مرحلهٔ اجرا اعلام می‌کند که آن پست حذف شده و اجرای حکم عملاً ممکن نیست. دادرس اجرای احکام این جهت را بررسی می‌کند و اگر موجه بداند، پرونده به شعبه صادرکنندهٔ رای قطعی ارجاع می‌شود.
فرض کنید دیوان حکم داده که یک اداره باید سابقهٔ خدمت مریم را اصلاح کند. اداره در مرحلهٔ اجرا به یک مانع قانونی استناد می‌کند. اگر دادرس اجرای احکام این استناد را موجه بداند، موضوع مانند اعاده دادرسی تلقی شده و پرونده به شعبه صادرکنندهٔ رای قطعی می‌رود تا دربارهٔ جبران خسارت یا تعیین جایگزین تصمیم بگیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر محکوم‌علیه بگوید که اجرای حکم ممکن نیست، چه اتفاقی می‌افتد؟

موضوع به دادرس اجرای احکام دیوان مطرح می‌شود. اگر او این جهت را موجه بداند، موضوع مانند اعاده دادرسی تلقی شده و پرونده به شعبه‌ای که رای قطعی را صادر کرده ارجاع می‌شود.

شعبه صادرکنندهٔ رای قطعی در این مرحله چه تصمیمی می‌گیرد؟

اگر وجود مانع قانونی یا ناممکن بودن اجرای حکم را تایید کند، رای مناسب برای جبران خسارت یا تعیین جایگزین محکوم‌به صادر می‌کند. در غیر این صورت قرار رد صادر می‌کند و پرونده برای ادامهٔ عملیات اجرایی به واحد اجرای احکام دیوان برمی‌گردد.

آیا می‌توان به تصمیم این مرحله اعتراض کرد؟

بر اساس همین متن، رای یا قرار صادرشده در این مرحله قطعی است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۱۱۵ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک