ماده ۴۰ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

برای تشخیص هریک از موارد مندرج در بندهای (۱) تا (۳) ماده (۳۹) این قانون، موضوع در هیاتی مرکب از رئیس مرجع ثبت، بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذی‌ربط (یا نمایندگان هریک از آنها) و یکی از قضات متخصص در این امر با انتخاب رئیس قوه‌ قضائیه، مطرح می‌شود. در صورت موافقت آن هیات، دستگاه اجرایی یا اشخاص معین، بدون نیاز به موافقت مالک اختراع، از آن بهره‌برداری می‌کنند. به‌منظور انجام تمام وظایف اداری هیات موضوع این ماده، دبیرخانه‌ای تحت ریاست رئیس مرجع ثبت در آن مرجع تشکیل می‌شود.

تبصره

۱- تصمیم‌های هیات لازم‌الاجرا بوده و ظرف بیست‌روز قابل اعتراض در مرجع صالح قضایی می‌باشد.

تبصره

۲- پروانه بهره‌برداری اجباری اختراعات دفاعی را که سازمان‌های دفاعی تقاضا کرده‌اند، توسط هیاتی به ریاست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح یا نماینده وی و با عضویت نماینده وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و رئیس سازمان دفاعی متقاضی صادر می‌شود. تصمیمات این هیات، قابل اعتراض است. به این اعتراض در شعبه ویژه دیوان عدالت اداری که توسط رئیس قوه ‌قضائیه تعیین می‌شود با دعوت از نماینده رئیس ستاد کل نیروهای مسلح رسیدگی می‌شود. در مواردی که در این قانون اتخاذ تصمیم به هیات موضوع این ماده واگذار شده است، درخصوص اختراعات دفاعی هیات موضوع این تبصره اتخاذ تصمیم می‌نماید و در مواردی که در این قانون نظر قاضی عضو هیات موضوع این ماده در اتخاذ تصمیم موثر است، درخصوص اختراعات دفاعی نظر رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (یا نماینده وی در هیات) موثر خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید برای بررسی و تشخیص مواردی که در بندهای (۱) تا (۳) ماده (۳۹) همین قانون آمده، موضوع در یک هیات مطرح می‌شود. این هیات از رئیس مرجع ثبت، بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط (یا نمایندگان هر کدام از آن‌ها) و یک قاضی متخصص که رئیس قوه قضائیه انتخاب می‌کند، تشکیل می‌شود. اگر این هیات موافقت کند، دستگاه اجرایی یا اشخاص معیّن می‌توانند بدون اجازهٔ مالک اختراع از آن بهره‌برداری کنند. برای انجام کارهای اداری این هیات هم دبیرخانه‌ای به ریاست رئیس مرجع ثبت در همان مرجع تشکیل می‌شود.

تبصرهٔ ۱ می‌گوید تصمیم‌های این هیات لازم‌الاجراست و تا بیست روز می‌توان به آن در مرجع صالح قضایی اعتراض کرد. تبصرهٔ ۲ حالتی خاص برای «اختراعات دفاعی» را توضیح می‌دهد: اگر سازمان‌های دفاعی درخواست کنند، پروانهٔ بهره‌برداری اجباری را هیاتی به ریاست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (یا نمایندهٔ او) و با عضویت نمایندهٔ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و رئیس سازمان دفاعی متقاضی صادر می‌کند. تصمیم این هیات قابل اعتراض است و به اعتراض، شعبهٔ ویژهٔ دیوان عدالت اداری که رئیس قوه قضائیه تعیین می‌کند و با دعوت از نمایندهٔ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، رسیدگی می‌کند.

در تبصرهٔ ۲ دو نکتهٔ دیگر هم آمده: هر جا این قانون تصمیم‌گیری را به هیات موضوع این ماده سپرده باشد، دربارهٔ اختراعات دفاعی همان هیات موضوع این تبصره تصمیم می‌گیرد؛ و هر جا نظر قاضیِ عضو هیاتِ این ماده در تصمیم مؤثر باشد، دربارهٔ اختراعات دفاعی نظر رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (یا نمایندهٔ او در هیات) مؤثر خواهد بود. این ماده فقط به بندهای (۱) تا (۳) ماده (۳۹) ارجاع می‌دهد و محتوای آن بندها در همین متن نیامده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید شرکتی می‌خواهد بدون اجازهٔ مالک یک اختراع از آن بهره‌برداری کند و معتقد است یکی از موارد بندهای (۱) تا (۳) ماده (۳۹) پیش آمده است؛ موضوع برای تصمیم‌گیری به هیات موضوع ماده ۴۰ (با ترکیبی که در متن آمده) ارجاع می‌شود.
فرض کنید سازمانی دفاعی بخواهد پروانهٔ بهره‌برداری اجباری یک اختراع دفاعی را بگیرد؛ این درخواست در همان هیات موضوع تبصرهٔ ۲ بررسی می‌شود، نه هیات اصلی ماده ۴۰.

سؤالات پرتکرار

این هیات از چه افرادی تشکیل می‌شود؟

از رئیس مرجع ثبت، بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذی‌ربط (یا نمایندگان هر یک از آن‌ها) و یکی از قضات متخصص در این امر که رئیس قوه قضائیه انتخاب می‌کند.

اگر به تصمیم هیات اعتراض داشته باشیم چقدر وقت داریم و کجا باید اعتراض کنیم؟

طبق تبصرهٔ ۱، تصمیم‌های هیات لازم‌الاجراست و ظرف بیست روز در مرجع صالح قضایی قابل اعتراض است.

دربارهٔ اختراعات دفاعی چه تفاوتی وجود دارد؟

طبق تبصرهٔ ۲، پروانهٔ بهره‌برداری اجباری این اختراعات را هیاتی به ریاست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (یا نمایندهٔ او) و با عضویت نمایندهٔ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و رئیس سازمان دفاعی متقاضی صادر می‌کند؛ اعتراض به تصمیم آن هم در شعبهٔ ویژهٔ دیوان عدالت اداری که رئیس قوه قضائیه تعیین می‌کند و با دعوت از نمایندهٔ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح رسیدگی می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از مالکیت صنعتی ←