این ماده چهار موقعیتی را نام میبرد که در آنها میتوان «پروانه بهرهبرداری اجباری» صادر کرد؛ یعنی بهجای اینکه فقط صاحب اختراع اجازهٔ استفاده از آن را داشته باشد، در این شرایط مقرر در متن، امکان استفاده از اختراع برای دستگاه اجرایی یا اشخاص معین فراهم میشود.
موارد چهارگانه عبارتاند از: ۱) اقتضای مصالح ملی و منافع عمومی مانند امنیت ملی، تغذیه، بهداشت یا توسعهٔ سایر بخشهای اقتصاد کشور، با نظر بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط؛ ۲) رویههای ضدرقابتی، اگر بهرهبرداری مالک اختراع یا اشخاص مجاز از طرف او مغایر با رقابت آزاد باشد و بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط تشخیص دهد بهرهبرداری از اختراع مشکل را رفع میکند؛ ۳) کوتاهی در بهرهبرداری از اختراع در ایران؛ ۴) وجود اختراعات وابسته.
دربارهٔ مورد سوم، متن میگوید هنگامی که سه سال از تاریخ تسلیم اظهارنامهٔ اختراع یا دو سال از تاریخ صدور گواهینامهٔ اختراع گذشته و مخترع بدون عذر موجه در ایران از اختراع بهرهبرداری نکرده یا به میزان کافی عرضه نکرده باشد؛ و در محاسبهٔ مهلت حمایت، مهلتی که طولانیتر است منظور میشود. در مورد چهارم نیز آمده است که اختراع مؤخر متضمن پیشرفت مهم فنی و دارای اهمیت اقتصادی قابلتوجه باشد و بدون استفاده از اختراع مقدم قابل بهرهبرداری نباشد. متن این ماده تبصرهای ندارد.