ماده ۱۴۶ قانون ثبت اسناد و املاک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

الحاقی ۱۳۵۱/۱۰/۱۸

در مورد املاکی که قبل از اجراﻯ این قانون قسمتی به طور مشاع و قسمتی به طور مفروز درخواست ثبت شده و قسمت مفروز در تصرف بلامنازع متقاضی ثبت یا قائم‌مقام او باشد موضوع در هیات نظارت طرح، و طبق تشخیص هیات مزبور درخواست ثبت مفروز ابقاء و اظهارنامه سهام مشاعی با تفکیک قسمت‌هاﻯ مفروز اصلاح می‌شود، و عملیات ثبت قسمتهاﻯ مشاع و مفروز بدون احتیاج به تجدید آگهی‌هاﻯ نوبتی ادامه می‌یابد. در مورد املاکی که قبل از اجراﻯ این قانون به سهام مشاعی درخواست ثبت شده، ولی عملاً تمام یا قسمتی از ملک به صورت مفروز در تصرف بلامنازع تمام یا بعضی از متقاضیان ثبت یا قائم‌مقام قانونی آنان درآمده باشد، در صورت تقاضاﻯ هر یک از متقاضیان، موضوع در هیات نظارت طرح و بر طبق تشخیص و راﻯ هیات مزبور درخواست‌هاﻯ ثبت سهام مشاعی که به صورت مفروز در تصرف بلامنازع متقاضی ثبت یا ایادﻯ متلقاﻯ از او باشد به صورت و با حدود مفروز اصلاح و قسمت‌هاﻯ مفروز از اصل ملک تفکیک و اظهارنامه سایر متقاضیان ثبت مشاعی اصلاح می‌شود و عملیات ثبت درخواستهایی که به صورت مشاع باقی می‌ماند بدون احتیاج به تجدید آگهی‌هاﻯ نوبتی ادامه می‌یابد و جریان ثبت قسمت‌هاﻯ مفروز با انتشار آگهی‌هاﻯ نوبتی شروع می‌گردد. درخواست احاله کار به هیات نظارت بر طبق این ماده، فقط تا سه سال از تاریخ اجراﻯ این قانون مجاز خواهد بود. و رسیدگی هیات نظارت نیز در صورتی جائز است که هیچ یک از درخواست‌هاﻯ ثبت سهام مشاعی، منتهی به ثبت در دفتر املاک نشده باشد و موضوع نیز مسبوق به طرح و رسیدگی در مراجع قضایی نباشد. (‌به موجب ماده واحده لایحه قانونی تمدید مهلت‌های مقرر در مواد ۱۴۶ و ۱۴۷ و تبصره یک ماده ۱۴۸ قانون ثبت، مصوب ۱۳۵۸.۸.۱، مدت مقرر در این ماده، برای پنج سال دیگر تمدید شده است.)

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره املاکی است که پیش از اجرای این قانون، درخواست ثبت آن‌ها انجام شده است. در حالت اول، ملک بخشی مشاع و بخشی مفروز درخواست شده و قسمت مفروز در تصرف بلامنازع متقاضی ثبت یا قائم‌مقام اوست. در این صورت موضوع در هیئت نظارت مطرح می‌شود؛ هیئت تشخیص می‌دهد که درخواست ثبت قسمت مفروز ابقا شود و اظهارنامه سهام مشاعی با تفکیک قسمت‌های مفروز اصلاح شود. عملیات ثبت قسمت‌های مشاع و مفروز بدون نیاز به تجدید آگهی‌های نوبتی ادامه می‌یابد.

حالت دوم درباره املاکی است که پیش از اجرای این قانون به صورت سهام مشاعی درخواست ثبت شده، ولی عملاً تمام یا بخشی از ملک به صورت مفروز در تصرف بلامنازع تمام یا بعضی از متقاضیان ثبت یا قائم‌مقام قانونی آنان درآمده است. در این صورت، اگر هر یک از متقاضیان تقاضا کند، موضوع در هیئت نظارت طرح می‌شود و بر اساس تشخیص و رأی هیئت، درخواست‌های ثبت سهام مشاعی که به صورت مفروز در تصرف بلامنازع متقاضی ثبت یا ایادی متلقا از او باشد، به صورت مفروز و با حدود اصلاح می‌شود؛ قسمت‌های مفروز از اصل ملک تفکیک و اظهارنامه سایر متقاضیان ثبت مشاعی اصلاح می‌شود. ثبت درخواست‌هایی که مشاعی می‌مانند بدون تجدید آگهی‌های نوبتی ادامه می‌یابد و جریان ثبت قسمت‌های مفروز با انتشار آگهی‌های نوبتی شروع می‌شود.

متن می‌گوید درخواست احاله کار به هیئت نظارت بر طبق این ماده فقط تا سه سال از تاریخ اجرای این قانون مجاز است. رسیدگی هیئت نظارت هم فقط در صورتی جایز است که هیچ یک از درخواست‌های ثبت سهام مشاعی منتهی به ثبت در دفتر املاک نشده باشد و موضوع نیز مسبوق به طرح و رسیدگی در مراجع قضایی نباشد. در پایان متن اشاره شده که به موجب ماده واحده لایحه قانونی تمدید مهلت‌های مقرر در مواد ۱۴۶ و ۱۴۷ و تبصره یک ماده ۱۴۸ قانون ثبت، مصوب ۱۳۵۸.۸.۱، مدت مقرر در این ماده برای پنج سال دیگر تمدید شده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم قبلاً ملکی را درخواست ثبت کرده‌اند؛ بخشی از ملک مشاعی و بخشی مفروز است و قسمت مفروز بدون اختلاف در تصرف علی است. بر اساس این ماده، موضوع به هیئت نظارت می‌رود و اگر هیئت تشخیص دهد، درخواست ثبت قسمت مفروز ابقا و اظهارنامه سهام مشاعی با تفکیک قسمت مفروز اصلاح می‌شود.
فرض کنید حسن و دو نفر دیگر ملکی را قبلاً به صورت سهام مشاعی درخواست ثبت کرده‌اند، ولی بخشی از ملک عملاً به صورت مفروز و بدون اختلاف در تصرف حسن درآمده است. اگر حسن تقاضا کند، هیئت نظارت می‌تواند درخواست ثبت آن سهم را به صورت مفروز با حدود اصلاح کند و برای قسمت مفروز آگهی‌های نوبتی منتشر شود.

سؤالات پرتکرار

اگر ملک قبل از اجرای این قانون به صورت مشاعی درخواست ثبت شده باشد و بعداً بخشی از آن بدون اختلاف در تصرف من درآید، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس متن، در صورت تقاضای هر یک از متقاضیان، موضوع در هیئت نظارت طرح می‌شود و هیئت می‌تواند درخواست‌های ثبت سهام مشاعی را که به صورت مفروز در تصرف بلامنازع متقاضی ثبت یا ایادی متلقا از اوست، به صورت مفروز و با حدود اصلاح کند؛ قسمت مفروز از اصل ملک تفکیک و اظهارنامه سایر متقاضیان اصلاح می‌شود.

مهلت درخواست احاله کار به هیئت نظارت طبق این ماده چقدر است؟

متن می‌گوید فقط تا سه سال از تاریخ اجرای این قانون مجاز است. در پایان متن آمده که به موجب ماده واحده لایحه قانونی تمدید مهلت‌های مقرر در مواد ۱۴۶ و ۱۴۷ و تبصره یک ماده ۱۴۸ قانون ثبت، مصوب ۱۳۵۸.۸.۱، مدت مقرر در این ماده برای پنج سال دیگر تمدید شده است.

هیئت نظارت در چه صورتی می‌تواند به موضوع رسیدگی کند؟

رسیدگی هیئت نظارت فقط در صورتی جایز است که هیچ یک از درخواست‌های ثبت سهام مشاعی منتهی به ثبت در دفتر املاک نشده باشد و موضوع نیز مسبوق به طرح و رسیدگی در مراجع قضایی نباشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون ثبت اسناد و املاک ←
ماده ۱۴۶ قانون ثبت اسناد و املاک — لویادسک