ماده ۱۱۶ قانون ثبت اسناد و املاک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مورد املاکی که به رهن یا به یکی از عناوین مذکوره در ماده ۳۳ انتقال داده شده، راهن یا انتقال‌دهنده مکلف است حق طرف را در ضمن اظهارنامه خود قید نماید. در صورتی که راهن یا انتقال‌دهنده به این تکلیف عمل ننموده مرتهن یا انتقال‌گیرنده می‌تواند تا یک سال از تاریخ انقضای مدت حق استرداد یا رهن، به وسیله اظهارنامه رسمی حق خود را مطالبه کند. هر‌گاه در ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه، راهن یا انتقال‌دهنده حق طرف را نداد، کلاهبردار محسوب و با رعایت مواد ۱۱۱ و ۱۱۲ و ۱۱۳ مطابق ماده ۱۱۴ با او رفتار خواهد شد. اگر اخطار قبل از انقضای مدت حق استرداد و یا رهن به عمل آمده باشد، راهن یا انتقال‌دهنده وقتی مجرم خواهد بود که در صورت بقای ملک به ملکیت او، حق طرف را تا ده روز پس از ابلاغ اظهارنامه در اداره ثبت تصدیق ننماید و در صورتی که ملک به ملکیت او باقی نباشد، وقتی مجرم محسوب خواهد شد که تا ده روز پس از انقضای مدت حق استرداد یا رهن، حق مرتهن یا انتقال‌گیرنده را تادیه نکند.

تبصره

مرتهن یا انتقال‌گیرنده که در ظرف مدت یک سال، اخطار مذکور در فوق را نکرد مادام که مرور زمان منقول شامل طلب او نشده، حق مطالبه طلب خود را خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره املاکی است که به رهن داده شده یا با یکی از عنوان‌های گفته‌شده در ماده ۳۳ انتقال داده شده است. در این حالت، راهن یا انتقال‌دهنده باید حق طرف مقابل را در اظهارنامه خود ذکر کند. اگر این کار را نکند، مرتهن یا انتقال‌گیرنده می‌تواند تا یک سال از تاریخ پایان مدت حق استرداد یا رهن، حق خود را با اظهارنامه رسمی مطالبه کند. اگر تا ده روز از ابلاغ اظهارنامه حق او داده نشود، در متن آمده که راهن یا انتقال‌دهنده کلاهبردار محسوب می‌شود و با رعایت مواد ۱۱۱ و ۱۱۲ و ۱۱۳ و مطابق ماده ۱۱۴ با او رفتار می‌شود.

اگر اخطار پیش از پایان مدت حق استرداد یا رهن انجام شده باشد، وضعیت فرق می‌کند: اگر ملک در مالکیت راهن یا انتقال‌دهنده باقی بماند، او زمانی مجرم است که تا ده روز پس از ابلاغ اظهارنامه، حق طرف را در اداره ثبت تصدیق نکند. اگر ملک در مالکیت او باقی نماند، زمانی مجرم است که تا ده روز پس از پایان مدت حق استرداد یا رهن، حق مرتهن یا انتقال‌گیرنده را پرداخت نکند.

تبصره می‌گوید اگر مرتهن یا انتقال‌گیرنده در مدت یک سال آن اخطار را انجام ندهد، تا زمانی که «مرور زمان منقول» شامل طلب او نشده باشد، حق مطالبه طلب خود را دارد.

مصادیق واقعی

علی ملک خود را به رهن مریم داده است. علی در اظهارنامه‌اش حق مریم را ذکر نکرده. مریم تا یک سال پس از پایان مدت رهن با اظهارنامه رسمی حق خود را مطالبه می‌کند. اگر علی تا ده روز از ابلاغ این اظهارنامه حق مریم را ندهد، طبق این متن کلاهبردار محسوب می‌شود و با رعایت مواد ارجاع‌شده با او رفتار می‌شود.
علی ملک را با یکی از عنوان‌های ماده ۳۳ به مریم انتقال داده و قبل از پایان مدت حق استرداد یا رهن به او اخطار می‌دهد. اگر ملک در مالکیت علی بماند، او باید تا ده روز پس از ابلاغ اظهارنامه، حق مریم را در اداره ثبت تصدیق کند؛ وگرنه طبق این متن مجرم است. اگر ملک در مالکیت علی نماند، باید تا ده روز پس از پایان آن مدت حق مریم را بپردازد؛ وگرنه مجرم محسوب می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر راهن حق طرف را در اظهارنامه ذکر نکند، طرف مقابل چه کاری می‌تواند بکند؟

می‌تواند تا یک سال از تاریخ انقضای مدت حق استرداد یا رهن، به وسیله اظهارنامه رسمی حق خود را مطالبه کند.

اگر بعد از ابلاغ اظهارنامه، راهن تا ده روز حق طرف را ندهد، چه می‌شود؟

در متن آمده که کلاهبردار محسوب می‌شود و با رعایت مواد ۱۱۱ و ۱۱۲ و ۱۱۳ و مطابق ماده ۱۱۴ با او رفتار می‌شود.

تبصره درباره کسی که در یک سال اخطار نکرده چه می‌گوید؟

می‌گوید تا زمانی که «مرور زمان منقول» شامل طلب او نشده، حق مطالبه طلب خود را خواهد داشت.

مشاهدهٔ متن کامل قانون ثبت اسناد و املاک ←
ماده ۱۱۶ قانون ثبت اسناد و املاک — لویادسک