ماده ۱۱۴ قانون ثبت اسناد و املاک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مورد مواد ۱۰۵ و ۱۰۶ و ۱۰۷ و ۱۰۸ و ۱۰۹ (به استثنای مورد مذکور در بند ب ماده ۱۰۸) مجرم علاوه بر مجازات مقرر برای جرم کلاهبرداری تا موقعی که به وسیله تصدیق حق مدعی خصوصی در اداره ثبت املاک یا به وسایل دیگر خساراتی را که مستقیماً به واسطه تقاضای ثبت و صدور سند مالکیت به طرف وارد آورده و مدعی خصوصی به وسیله تقدیم عرض‌حال مطالبه نموده و مورد حکم واقع شده جبران ننماید، در توقیف خواهد ماند. تعیین میزان خسارت با محکمه‌ای است که به جنبه جزایی رسیدگی کرده ولو اینکه عرض‌حال خسارت از طرف مدعی خصوصی پس از صدور حکم جزایی داده شده باشد. خسارات غیرمستقیم (خسارات ناشی از محاکمه) مطابق اصول معموله تعیین و وصول خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ جرائمی است که در مواد ۱۰۵، ۱۰۶، ۱۰۷، ۱۰۸ و ۱۰۹ این قانون آمده‌اند (به‌جز یک مورد خاص که در بند ب ماده ۱۰۸ ذکر شده است). طبق این ماده، کسی که یکی از آن جرائم را مرتکب شده، فقط به مجازات جرم کلاهبرداری محکوم نمی‌شود؛ بلکه تا زمانی که خساراتی را که مستقیماً از راه تقاضای ثبت و صدور سند مالکیت به طرف مقابل وارد کرده جبران نکند، در توقیف می‌ماند. این جبران خسارت زمانی انجام‌شده تلقی می‌شود که یا حق مدعی خصوصی در اداره ثبت املاک تصدیق شود، یا از راه‌های دیگر خسارت داده شود.

برای اینکه این خسارت جبران شود، مدعی خصوصی (فردی که از آن جرم ضرر دیده) باید با تقدیم عرض‌حال، خسارت خود را مطالبه کند و آن خسارت مورد حکم قرار گیرد. تعیین میزان خسارت بر عهدهٔ همان محکمه‌ای است که به جنبهٔ جزایی پرونده رسیدگی کرده است؛ حتی اگر عرض‌حال خسارت بعد از صدور حکم جزایی داده شده باشد.

خسارات غیرمستقیم، یعنی خساراتی که ناشی از خود محاکمه است، مطابق اصول معموله تعیین و وصول می‌شود؛ یعنی مشمول همین قاعدهٔ توقیف تا جبران خسارت نیستند و به‌روش معمول رسیدگی می‌شوند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی مرتکب یکی از جرائم مواد ۱۰۵ تا ۱۰۹ شده و در نتیجهٔ تقاضای ثبت و صدور سند مالکیت، مستقیماً به مریم خسارت مالی وارد کرده است. مریم با تقدیم عرض‌حال خسارت خود را مطالبه می‌کند. دادگاهی که به جنبهٔ جزایی رسیدگی کرده، هم مجازات جرم کلاهبرداری را تعیین می‌کند و هم میزان خسارت را مشخص می‌کند، و علی تا پرداخت آن خسارت در توقیف می‌ماند.
اگر در همین پرونده، مریم عرض‌حال مطالبهٔ خسارت را بعد از صدور حکم جزایی تقدیم کند، باز هم تعیین میزان خسارت با همان محکمه‌ای است که به جنبهٔ جزایی رسیدگی کرده است.

سؤالات پرتکرار

اگر حکم کیفری صادر شده باشد و من بعد از آن خسارتم را مطالبه کنم، دیگر رسیدگی نمی‌شود؟

متن می‌گوید تعیین میزان خسارت با محکمه‌ای است که به جنبهٔ جزایی رسیدگی کرده، حتی اگر عرض‌حال خسارت از طرف مدعی خصوصی پس از صدور حکم جزایی داده شده باشد.

چه خساراتی مشمول این ماده است و مجرم تا کی در توقیف می‌ماند؟

خساراتی که مستقیماً به واسطهٔ تقاضای ثبت و صدور سند مالکیت به طرف وارد شده. مجرم علاوه بر مجازات جرم کلاهبرداری، تا موقعی که این خسارات را جبران نکند در توقیف می‌ماند. خسارات غیرمستقیم (ناشی از محاکمه) جداگانه و مطابق اصول معموله تعیین و وصول می‌شود.

جبران خسارت به چه شکلی پذیرفته می‌شود؟

طبق متن، جبران خسارت یا به وسیلهٔ تصدیق حق مدعی خصوصی در اداره ثبت املاک انجام می‌شود یا به وسایل دیگر.

مشاهدهٔ متن کامل قانون ثبت اسناد و املاک ←
ماده ۱۱۴ قانون ثبت اسناد و املاک — لویادسک