ماده ۵ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

(منسوخ ۱۳۹۲/۱۲/۰۴)- به تعداد مورد نیاز دادگاه‌ های انقلاب، در مرکز هر استان و مناطقی که ضرورت تشکیل آن را رییس قوه قضاییه تشخیص می‌ دهد تحت‌ نظارت و ریاست اداری حوزه قضایی تشکیل می‌ گردد، و به جرائم ذیل رسیدگی می‌ نماید: ۱ - کلیه جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی و محاربه یا افساد فی‌ الارض. ۲ - توهین به مقام بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و مقام معظم رهبری. ۳ - توطئه علیه جمهوری اسلامی ایران یا اقدام مسلحانه و ترور تخریب موسسات به منظور مقابله با نظام. ۴ - جاسوسی به نفع اجانب. ۵ - کلیه جرائم مربوط به قاچاق و مواد مخدر. ۶ - دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

در ابتدای همین متن عبارت «منسوخ ۱۳۹۲/۱۲/۰۴» دیده می‌شود؛ من دربارهٔ اعتبار یا نسخ آن اظهارنظر نمی‌کنم. بر اساس همین متن، دادگاه‌های انقلاب در مرکز هر استان و در مناطقی که رییس قوه قضاییه لازم بداند تشکیل می‌شوند. تعداد آن‌ها «به تعداد مورد نیاز» است و زیر نظر و ریاست اداری حوزه قضایی قرار دارند.

این دادگاه‌ها به شش گروه از جرائم و دعاوی رسیدگی می‌کنند: جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی، محاربه یا افساد فی الارض؛ توهین به مقام بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و مقام معظم رهبری؛ توطئه علیه جمهوری اسلامی ایران یا اقدام مسلحانه و ترور و تخریب موسسات به منظور مقابله با نظام؛ جاسوسی به نفع اجانب؛ جرائم مربوط به قاچاق و مواد مخدر؛ و دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی.

متن دربارهٔ محتوای اصل ۴۹ قانون اساسی توضیحی نداده و فقط به آن ارجاع کرده است.

مصادیق واقعی

علی به جاسوسی به نفع اجانب متهم شده است. بر اساس همین متن، این اتهام در فهرست مواردی است که دادگاه انقلاب به آن رسیدگی می‌کند.
مریم در پرونده‌ای مربوط به قاچاق مواد مخدر طرف دعواست. بر اساس بند ۵ همین متن، رسیدگی به جرائم مربوط به قاچاق و مواد مخدر در دادگاه انقلاب انجام می‌شود.

سؤالات پرتکرار

دادگاه انقلاب در کجا تشکیل می‌شود؟

طبق همین متن، در مرکز هر استان و در مناطقی که رییس قوه قضاییه ضرورت تشکیل آن را تشخیص می‌دهد تشکیل می‌شود.

دادگاه انقلاب به چه جرائمی رسیدگی می‌کند؟

به شش موردی که در همین ماده آمده است: جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی و محاربه یا افساد فی الارض؛ توهین به مقام بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و مقام معظم رهبری؛ توطئه علیه جمهوری اسلامی ایران یا اقدام مسلحانه و ترور و تخریب موسسات به منظور مقابله با نظام؛ جاسوسی به نفع اجانب؛ جرائم مربوط به قاچاق و مواد مخدر؛ و دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی.

منظور از اصل ۴۹ قانون اساسی در بند ۶ چیست؟

متن فقط گفته دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی هم در دادگاه انقلاب بررسی می‌شود و دربارهٔ محتوای آن اصل توضیحی نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب ←
ماده ۵ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب — لویادسک