ماده ۳۱ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

(منسوخ ۱۳۷۹/۰۱/۲۱)- محکوم علیه می‌تواند احکام قطعیت‌یافته هر یک از محاکم را که قابل درخواست تجدید نظر بوده از تاریخ ابلاغ حکم تا یک ماه از‌دادستان کل کشور درخواست رسیدگی بنماید. دادستان کل کشور در صورتی که حکم را مخالف بین با شرع یا قانون تشخیص دهد از دیوان عالی کشور‌درخواست نقض می‌نماید. دیوان عالی کشور در صورت نقض حکم رسیدگی را به دادگاهی هم‌عرض ارجاع می‌دهد. رای دادگاه در غیر موارد مذکور در‌ماده ۱۸ غیر قابل اعتراض و درخواست تجدید نظر است. ‌

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این متن به راهی برای درخواست رسیدگی دوباره به یک حکم قطعی‌شده می‌پردازد. بر اساس آن، کسی که به زیان او حکمی صادر شده (محکوم‌علیه) می‌تواند برای احکام قطعی‌شده‌ای که امکان درخواست تجدیدنظر داشته‌اند، از تاریخ ابلاغ حکم تا یک ماه، از دادستان کل کشور بخواهد که به آن رسیدگی شود. دادستان کل کشور اگر حکم را مخالف شرع یا قانون تشخیص دهد، از دیوان عالی کشور درخواست نقض آن حکم را می‌کند و دیوان عالی کشور هم اگر حکم را نقض کند، پرونده را برای رسیدگی به دادگاهی هم‌عرض (در همان سطح) ارجاع می‌دهد.

در پایان متن آمده که رأی دادگاه — جز در مواردی که در ماده ۱۸ ذکر شده — قابل اعتراض و درخواست تجدیدنظر نیست. متن فقط به ماده ۱۸ ارجاع می‌دهد و محتوای آن ماده را توضیح نمی‌دهد.

دو نکته را باید صادقانه گفت: نخست اینکه در ابتدای همین متن عبارت «(منسوخ ۱۳۷۹/۰۱/۲۱)» نوشته شده است؛ من دربارهٔ اینکه این متن اکنون معتبر است یا نه اظهارنظر نمی‌کنم. دوم اینکه عبارت «مخالف بین با شرع یا قانون» در متن برای من روشن نیست و نمی‌توانم دقیق بگویم مقصود چه بوده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در پرونده‌ای حکم قطعی گرفته که امکان تجدیدنظر داشته است. اگر از تاریخ ابلاغ حکم بیش از یک ماه نگذشته باشد، می‌تواند از دادستان کل کشور بخواهد به آن حکم رسیدگی شود.
فرض کنید مریم چنین درخواستی را مطرح کرده و دادستان کل کشور حکم را مخالف شرع یا قانون تشخیص داده است. در این حالت دادستان کل از دیوان عالی کشور درخواست نقض حکم می‌کند و اگر دیوان حکم را نقض کند، پرونده به دادگاهی هم‌عرض ارجاع می‌شود.

سؤالات پرتکرار

چقدر وقت دارم تا این درخواست را مطرح کنم؟

بر اساس همین متن، از تاریخ ابلاغ حکم تا یک ماه فرصت هست.

درخواست را به چه کسی باید بدهم؟

درخواست رسیدگی خطاب به دادستان کل کشور مطرح می‌شود.

اگر دیوان عالی کشور حکم را نقض کند، پرونده چه می‌شود؟

متن می‌گوید دیوان عالی کشور در صورت نقض حکم، رسیدگی را به دادگاهی هم‌عرض ارجاع می‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب ←
ماده ۳۱ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب — لویادسک