ماده ۱۳۰ بخش ۶ قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۴۸/۰۲/۰۹

معاملات مذکور در ماده ۱۲۹ در هر حال ولو آنکه توسط مجمع عادی تصویب نشود در مقابل اشخاص ثالث معتبر است مگر در موارد ‌تدلیس و تقلب که شخص ثالث در آن شرکت کرده باشد. در صورتی که بر اثر انجام معامله به شرکت خسارتی وارد آمده باشد باشد جبران خسارت بر عهده ‌هیات مدیره و مدیر عامل یا مدیران ذینفع و مدیرانی است که اجازه آن معامله را داده‌اند که همگی آنها متضامناً مسئول جبران خسارت وارده به شرکت‌ میباشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ معاملاتی صحبت می‌کند که در ماده ۱۲۹ همین قانون گفته شده است (برای اطلاع از جزئیات آن معاملات باید به خود ماده ۱۲۹ مراجعه کرد). حکم اصلی این است که این معاملات در برابر اشخاص ثالث (یعنی کسانی که بیرون از شرکت با آن معامله می‌کنند) در هر حال معتبر است، حتی اگر مجمع عمومی عادی آن را تصویب نکرده باشد. تنها استثنا این است که پای «تدلیس و تقلب» در میان باشد و شخص ثالث هم در آن شرکت کرده باشد.

اگر به خاطر انجام این معامله به شرکت ضرری وارد شود، جبران آن ضرر بر عهدهٔ هیات مدیره، مدیرعامل، مدیرانی که در معامله نفع داشته‌اند و مدیرانی است که اجازهٔ آن معامله را داده‌اند. همهٔ این افراد «متضامناً» مسئول جبران خسارت هستند؛ یعنی طلبکار (اینجا شرکت) می‌تواند برای کل خسارت به هر یک از آن‌ها مراجعه کند و پرداخت یکی، بقیه را از تعهد در برابر شرکت آزاد می‌کند (البته در روابط میان خودشان موضوع جداگانه است).

مصادیق واقعی

فرض کنید «علی» یکی از اعضای هیات مدیرهٔ یک شرکت است و بدون تصویب مجمع عمومی عادی، قراردادی به نفع شرکت با یک فروشنده بیرونی (شخص ثالث) امضا می‌کند. طبق این ماده، آن قرارداد در برابر آن فروشنده معتبر است، حتی اگر مجمع عمومی آن را تصویب نکرده باشد. اگر این قرارداد به شرکت ضرر بزند، علی و دیگر مدیرانی که اجازهٔ آن معامله را داده‌اند، همگی متضامناً باید آن ضرر را جبران کنند.
فرض کنید «مریم» به‌عنوان شخص ثالث با یک شرکت وارد معامله‌ای از نوع معاملات ماده ۱۲۹ می‌شود، اما خودش در یک تقلب و فریبکاری علیه شرکت دست داشته است. در این حالت، حکم معتبر بودن معامله در برابر شخص ثالث که در بند اول این ماده آمده، شامل حال او نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر مجمع عمومی عادی معامله را تصویب نکند، آیا معامله در برابر طرف بیرونی باطل می‌شود؟

طبق این ماده، نه؛ معامله در هر حال در برابر اشخاص ثالث معتبر است، مگر در موارد تدلیس و تقلب که شخص ثالث در آن شرکت کرده باشد.

اگر این معامله به شرکت ضرر بزند، چه کسی باید خسارت را جبران کند؟

هیات مدیره، مدیرعامل، مدیران ذی‌نفع و مدیرانی که اجازهٔ آن معامله را داده‌اند، که همگی متضامناً مسئول جبران خسارت وارده به شرکت هستند.

منظور از «متضامناً مسئول بودن» در این ماده چیست؟

یعنی همهٔ این افراد با هم و در کنار هم مسئول جبران خسارت شرکت هستند؛ متن ماده همین را می‌گوید و توضیح بیشتری دربارهٔ جزئیات آن نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←