ماده ۳۸۴ باب هشتم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر مرسل‌الیه مال‌التجاره را قبول نکند و یا مخارج و سایر مطالبات متصدی حمل و نقل بابت مال‌التجاره تادیه نشود و یا به مرسل‌الیه دسترسی نباشد متصدی حمل و نقل باید مراتب را به اطلاع ارسال‌کننده رسانیده و مال‌التجاره را موقتاً نزد خود به طور امانت نگاهداشته یا نزد ثالثی امانت گذارد و در هر دو صورت مخارج و هر نقص و عین به عهده ارسال‌کننده خواهد بود. ‌اگر ارسال‌کننده و یا مرسل‌الیه در مدت مناسبی تکلیف مال‌التجاره را معین نکند متصدی حمل و نقل می‌تواند مطابق ماده ۳۶۲ آن را به فروش برساند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وضعیتی است که کالای تجاری به مقصد رسیده، ولی گیرنده (مرسل‌الیه) آن را قبول نمی‌کند، یا هزینه‌ها و طلب‌های متصدی حمل و نقل بابت همان کالا پرداخت نمی‌شود، یا دسترسی به گیرنده وجود ندارد. در این حالت متصدی حمل و نقل باید موضوع را به ارسال‌کننده اطلاع بدهد و کالا را موقتاً نزد خودش به امانت نگه دارد یا آن را نزد شخص ثالثی امانت بگذارد.

در هر دو صورت، متن می‌گوید هزینه‌ها و هر نقص و عین بر عهدهٔ ارسال‌کننده است. عبارت «نقص و عین» در همین متن بیشتر توضیح داده نشده و ممکن است برای خوانندهٔ عادی روشن نباشد.

اگر ارسال‌کننده یا گیرنده در مدت مناسبی دربارهٔ سرنوشت کالا تعیین تکلیف نکنند، متصدی حمل و نقل می‌تواند مطابق ماده ۳۶۲ آن را بفروشد. این متن فقط به ماده ۳۶۲ ارجاع داده و محتوای آن ماده را توضیح نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

علی یک محمولهٔ تجاری را با یک شرکت حمل به مقصد می‌فرستد تا مریم تحویل بگیرد. مریم از تحویل گرفتن محموله خودداری می‌کند. شرکت حمل باید به علی اطلاع بدهد و محموله را موقتاً امانت نگه دارد یا به شخص ثالث بسپارد. هزینه‌ها و هر نقص و عین بر عهدهٔ علی است.
اگر هزینه‌های شرکت حمل بابت محموله پرداخت نشود و دسترسی به گیرنده هم نباشد، شرکت حمل باید به فرستنده اطلاع بدهد و کالا را امانت نگه دارد. اگر نه فرستنده و نه گیرنده در مدت مناسب تعیین تکلیف نکنند، شرکت حمل می‌تواند مطابق ماده ۳۶۲ کالا را بفروشد.

سؤالات پرتکرار

اگر گیرنده کالا را قبول نکند، متصدی حمل و نقل چه کاری باید انجام دهد؟

باید به ارسال‌کننده اطلاع بدهد و کالا را موقتاً نزد خود به امانت نگه دارد یا نزد شخص ثالث امانت بگذارد؛ هزینه‌ها و هر نقص و عین بر عهدهٔ ارسال‌کننده است.

اگر هزینه‌ها و طلب‌های متصدی حمل و نقل پرداخت نشود، چه می‌شود؟

در این حالت هم متصدی باید به ارسال‌کننده اطلاع بدهد و کالا را موقتاً امانت نگه دارد یا نزد شخص ثالث امانت بگذارد و هزینه‌ها و هر نقص و عین بر عهدهٔ ارسال‌کننده است.

اگر هیچ‌کس تعیین تکلیف نکند، متصدی می‌تواند کالا را بفروشد؟

بله، اگر ارسال‌کننده یا مرسل‌الیه در مدت مناسب تعیین تکلیف نکنند، متصدی حمل و نقل می‌تواند مطابق ماده ۳۶۲ کالا را به فروش برساند. متن دربارهٔ محتوای ماده ۳۶۲ چیزی نمی‌گوید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۳۸۴ باب هشتم قانون تجارت — لویادسک