ماده ۳۷۱ باب هفتم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حق‌العمل‌کار در مقابل آمر برای وصول مطالبات خود از او نسبت به اموالی که موضوع معامله بوده و یا نسبت به قیمتی که اخذ کرده حق حبس خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به «حق‌العمل‌کار» (کسی که در برابر دیگری کار تجاری انجام می‌دهد و برای این کار دستمزد یا حق‌العمل می‌گیرد) اجازه می‌دهد تا طلبش را از «آمر» (کسی که این کار را به او سفارش داده) وصول کند. راهی که متن قانون پیش پای او گذاشته «حق حبس» است؛ یعنی حق دارد چیزی را که در دستش است نگه دارد تا طلبش پرداخت شود.

این حق حبس دو مورد را در بر می‌گیرد: اول، اموالی که موضوع معامله بوده‌اند؛ دوم، قیمتی که حق‌العمل‌کار برای آن کالا دریافت کرده است. به زبان ساده، او می‌تواند کالا یا پولی را که از معامله به دستش رسیده نزد خود نگه دارد و تحویل ندهد تا وقتی آمر بدهی او را بپردازد.

نکته: متن این ماده بسیار کوتاه و کلی است و مشخص نمی‌کند این حق حبس تا چه زمانی ادامه دارد یا در صورت بروز اختلاف چه باید کرد؛ این موارد در همین متن نیامده است.

مصادیق واقعی

مریم حق‌العمل‌کار است و علی به او سفارش داده کالایی را برایش بفروشد. مریم کالا را فروخته و پول آن را در دست دارد، اما علی هنوز حق‌العمل‌کاری مریم را پرداخت نکرده است. مریم می‌تواند آن پول را نزد خود نگه دارد تا علی طلبش را بپردازد.
مریم حق‌العمل‌کار است و علی سفارش داده کالایی برایش خریداری کند. خرید انجام شده ولی کالا هنوز در دست مریم است و علی حق‌العمل‌کاری او را نداده است. مریم می‌تواند کالا را تحویل ندهد تا طلبش پرداخت شود.

سؤالات پرتکرار

حق حبس یعنی چه؟

یعنی حق اینکه چیزی را که در دستت هست نگه داری و تحویل ندهی تا وقتی طرف، بدهی‌اش را به تو بپردازد. در این ماده، حق‌العمل‌کار این حق را نسبت به اموال موضوع معامله یا قیمتی که دریافت کرده دارد.

حق‌العمل‌کار روی چه چیزهایی می‌تواند حق حبس داشته باشد؟

طبق همین متن، روی دو چیز: اموالی که موضوع معامله بوده‌اند، و قیمتی که برای آن معامله اخذ کرده است.

این حق حبس در مقابل چه کسی است؟

در مقابل «آمر»، یعنی کسی که کار را به حق‌العمل‌کار سفارش داده و بابت آن به او بدهکار است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۳۷۱ باب هفتم قانون تجارت — لویادسک